Son güncelleme: 19.11.2026
Almanya Türkiye sosyal güvenlik anlaşması, onlarca yıldır yürürlüktedir. Bu rehberde anlaşmanın neyi kapsadığını, emeklilikte sürelerin nasıl toplanabildiğini ve başvuruda nelere dikkat edilmesi gerektiğini Alman Emeklilik Sigortası'nın (DRV) resmî açıklamalarına ve anlaşma metnine dayanarak anlatıyoruz.
Kısaca
Almanya ile Türkiye arasındaki sosyal güvenlik anlaşması 30 Nisan 1964 tarihlidir ve 1 Kasım 1965'te yürürlüğe girmiştir. Emeklilik, hastalık/annelik, iş kazası sigortası ve işçiler için çocuk parasını kapsar; işsizlik ve bakım sigortası kapsam dışıdır. Emeklilik hakkının doğması için iki ülkedeki süreler toplanabilir; Alman emekliliğinin tutarı ise kural olarak yalnızca Almanya'daki süreler üzerinden hesaplanır.
Anlaşma neyi düzenler?
Anlaşmanın resmî adı, Almanya Federal Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında sosyal güvenlik hakkındaki anlaşmadır (Abkommen über Soziale Sicherheit). Metin 30 Nisan 1964'te imzalanmış, 1 Kasım 1965'te yürürlüğe girmiştir. Sonraki ek protokoller ve değişiklikler de vardır; güncel metin ve uygulama kuralları DRV'nin hukuk veri tabanında yayımlanır.
DRV'nin ülke notuna göre anlaşma özellikle şu alanları kapsar:
- yasal emeklilik sigortası (yaşlılık, maluliyet, ölüm),
- hastalık sigortası ve çalışan annenin korunması (Mutterschutz),
- çiftçilerin yaşlılık güvencesi (Alterssicherung der Landwirte),
- iş kazası ve meslek hastalığı sigortası,
- işçiler için çocuk parası (Kindergeld).
İşsizlik sigortası ile yasal bakım sigortası (Pflegeversicherung) bu anlaşmanın kapsamında değildir. Bu nedenle Türkiye'deki süreler, Alman işsizlik parası veya bakım sigortası haklarını kendiliğinden doğurmaz.
Emeklilikte süreler nasıl toplanır?
Bir ülkede tek başına yeterli süreniz yoksa, diğer ülkedeki dikkate alınabilir süreler hak doğması için eklenebilir (Zusammenrechnung). Toplama için Almanya'da bekleme süresine sayılan en az bir ay bulunması yeterlidir; anlaşmada asgari sigorta süresi yoktur. Aynı döneme denk gelen süreler iki kez sayılmaz. Alman ve Türk süreleri, üçüncü bir ülkedeki sürelerle birlikte toplanamaz. Ayrıntılar anlaşmanın emeklilik maddelerinde (özellikle Art. 27 ve devamı) ve DRV'nin uygulama notlarında yer alır.
Önemli ayrım şudur: Sürelerin toplanması, hakkın doğup doğmadığını (örneğin beş yıllık bekleme süresi) etkiler. Alman emekliliğinin tutarı ise kural olarak yalnızca Almanya'da doldurulan süreler ve primler üzerinden hesaplanır. Türkiye'deki süreler, Alman maaşını yükseltmek için Alman puanı gibi eklenmez. Türkiye'de ayrı bir emeklilik hakkı varsa, onu Türk kurumu kendi mevzuatına göre hesaplar.
Alman kural emekliliği ve beş yıllık süreyi emeklilik rehberimizde anlattık.
Başvuru ve belgeler
Alman emekliliği için başvuruyu DRV'ye yaparsınız ve Türkiye'deki çalışma, prim veya ikamet dönemlerinizi bildirirsiniz. DRV, gerekli bilgileri anlaşma çerçevesinde Türk kurumlarıyla paylaşabilir. Pasaport, sigorta numaraları, işveren belgeleri ve Türkiye'den gelen hizmet dökümleri sıkça istenir. DRV'nin „Arbeit und Rente in Deutschland und in der Türkei“ broşürü, başvuru yollarını ve muhatap kurumları açıklar.
Hastalık sigortasında yurt dışı dönemleri veya geçici görevlendirmeler söz konusuysa, Alman irtibat kurumu DVKA (Deutsche Verbindungsstelle Krankenversicherung – Ausland, GKV-Spitzenverband) resmî bilgi verir. Sağlık sisteminin genel işleyişini sağlık sigortası rehberimizde anlattık.
Almanya'da sigortalı olarak çalışan ve anlaşma kapsamındaki işçi sayılan kişiler, Türkiye'de yaşayan çocukları için düşük tutarlı „anlaşma çocuk parası“ (Abkommenskindergeld) alabilir. Tutar ilk çocuk için ayda 5,11 €, ikinci çocuk için 12,78 €, üçüncü ve dördüncü çocuk için 30,68 €, sonraki her çocuk için 35,79 €'dur (Federal İş Ajansı Aile Kasası, Merkblatt KG 52, Temmuz 2026). Karar Aile Kasası'ndadır. Oturum şartlarını karşılamayan Türk vatandaşları da çocuk parası alabilir: anlaşma (sigortalı işçiler), AB–Türkiye Ortaklık Konseyi'nin 3/80 sayılı kararı (ör. emekli, öğrenci veya Grundsicherungsgeld alanlar) ve Avrupa Geçici Sosyal Güvenlik Anlaşması (Almanya'da en az altı ay ikamet) üzerinden. Genel kuralları Kindergeld rehberimizde özetledik.
Sık sorulan sorular
Türkiye'deki yıllar Alman maaşımı artırır mı?
Kural olarak hayır. Toplama, çoğunlukla hakkın doğması içindir. Tutar, Almanya'daki prim geçmişinize göre hesaplanır.
İki ülkeden birden emekli maaşı alabilir miyim?
Evet, mümkündür: DRV Alman sürelerinden, SGK Türk sürelerinden ayrı ayrı aylık bağlar. Bu, otomatik bir birleşik maaş anlamına gelmez; her kurum kendi mevzuatına göre karar verir.
Türkiye'ye taşınırsam Alman emekli maaşım azalır mı?
Kural olarak hayır; Alman ve Türk vatandaşları emekli maaşını, Türkiye'de otursalar da kural olarak aynı tutarda alır. İstisna, iş piyasasına bağlı nedenlerle bağlanan maluliyet aylığında (Erwerbsminderungsrente) söz konusu olabilir (DRV-Broşür „Arbeit und Rente in Deutschland und in der Türkei“).
Alman primlerimi geri alabilir miyim?
Belirli şartlarla evet. Almanya'daki zorunlu sigortalılığınız en az 24 aydır sona erdiyse ve Almanya'da isteğe bağlı sigortalı olma hakkınız yoksa iade isteyebilirsiniz; ancak Türkiye'deki sigortalılık Alman zorunlu sigortasına denk sayılıyorsa iade mümkün değildir. Yasal emeklilik yaşını doldurduğunuzda Alman ve Türk süreleri birlikte beş yılı bulmuyorsa da iade istenebilir. İadede kural olarak yalnızca çalışan payı (yaklaşık yarısı) ödenir ve bu sürelerden doğan tüm haklar sona erer. Alman vatandaşları (sonradan vatandaşlık kazanan çift vatandaşlar dahil) katkılarını kural olarak ancak yasal emeklilik yaşını doldurduktan ve 60 aydan az prim ödemişlerse iade ettirebilir; 24 aylık yol onlar için geçerli değildir. Kararı DRV verir (SGB VI § 210).
İşsizlik param için Türkiye'deki süreler sayılır mı?
DRV'nin ülke notuna göre işsizlik sigortası bu anlaşmanın kapsamında değildir. Alman işsizlik parası şartlarını ayrı bir rehberde anlattık.
Anlaşma hâlâ yürürlükte midir?
Evet. 1964 anlaşması ve sonraki değişiklikler, DRV'nin yayımladığı metne göre yürürlüktedir. Güncel metni resmi kaynaklardan kontrol edin.
Nereye başvurmalıyım?
Alman emekliliği için DRV, Alman hastalık sigortasının yurt dışı irtibatı için DVKA, Türkiye'deki haklar için ise Türk sosyal güvenlik kurumu yetkilidir.
Kaynaklar
- DRV – Abkommen DE–TR über Soziale Sicherheit vom 30.04.1964
- DRV – Rechtsgrundlagen Türkei (Anwendungsbereich)
- DRV – Art. 27 SVA-Türkei: Anspruchsprüfung / Zusammenrechnung
- BA – Merkblatt KG 52 (Kindergeld für türkische Staatsangehörige, Juli 2026)
- DRV – Arbeit und Rente in Deutschland und in der Türkei
- SGB VI § 210 – Beitragserstattung
- DVKA – Arbeiten in der Türkei
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Dieser Inhalt dient der allgemeinen Information und ersetzt keine Rechtsberatung.
Son kontrol / Zuletzt geprüft: 19.11.2026


