Entegrasyon kursu (Integrationskurs): Kimin hakkı var, kimler için zorunlu, maliyet ve DTZ sınavı

Tarih:

Paylaş:

Son güncelleme: 19.11.2026

Entegrasyon kursu (Integrationskurs), Almanca öğrenmek ve Almanya'daki yaşama dair temel bilgileri edinmek için devlet destekli bir programdır. Bu rehberde kimin katılma hakkı veya yükümlülüğü olduğunu, maliyeti, sınavları ve başvuruyu resmî kaynaklara dayanarak anlatıyoruz.

Kısaca

Entegrasyon kursu (Integrationskurs), Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (BAMF) tarafından desteklenen bir Almanca ve oryantasyon kursudur. Genel kurs 700 ders saati sürer: 600 saat dil kursu ve 100 saat oryantasyon kursu. İlk kez çalışma, aile birleşimi veya belirli insani nedenlerle oturum izni alanların çoğunun kursa katılma hakkı vardır; Almancası yetersiz olanlar için katılım zorunlu olabilir. Katılımcı payı ders saati başına 2,29 €'dur; düşük gelirliler bu paydan muaf tutulabilir. Kurs, „Deutsch-Test für Zuwanderer“ (DTZ) dil sınavı ve „Leben in Deutschland“ testiyle sona erer.

Entegrasyon kursu nedir?

Kursun amacı, Almanya'da yaşayan göçmenlerin günlük yaşamda başkasının yardımı olmadan işlerini görebilecek düzeyde Almanca öğrenmesi ve Almanya'nın hukuk düzeni, tarihi ve kültürü hakkında temel bilgiler edinmesidir (Oturum Kanunu, Aufenthaltsgesetz, AufenthG § 43). Kurslar, BAMF'nin onayladığı kurs kurumları (Kursträger) tarafından verilir.

Kursun yapısı

  • Dil kursu (600 ders saati): Temel kurs (Basissprachkurs) ve ileri kurs (Aufbausprachkurs) olmak üzere ikiye ayrılır; her biri 100'er saatlik üç bölümden oluşur (Entegrasyon Kursu Yönetmeliği, Integrationskursverordnung, IntV § 11).
  • Oryantasyon kursu (100 ders saati): Hukuk düzeni, tarih, kültür ve toplumsal değerler (IntV § 12).

Kurstan önce, hangi seviyeden başlayacağınızı belirleyen ücretsiz bir seviye tespit sınavı (Einstufungstest) yapılır (IntV § 11 Abs. 2).

Özel kurslar

Bazı gruplar için özel kurslar vardır; örneğin okuma yazma bilmeyenler için alfabe kursu veya Latin alfabesini bilmeyenler için kurslar. Bu kurslarda dil kursu 900 ders saatine kadar çıkabilir (IntV § 13 Abs. 1). Hızlı öğrenenler için ise 500 saatlik yoğun kurslar (Intensivkurs) mümkündür (IntV § 13 Abs. 2). Hangi kursların bölgenizde sunulduğunu kurs kurumları bildirir.

Kimin katılma hakkı var?

Almanya'da sürekli kalan ve ilk kez aşağıdaki oturum izinlerinden birini alan yabancıların bir kez kursa katılma hakkı vardır (AufenthG § 44 Abs. 1):

  • Çalışma amaçlı oturum izni (ör. nitelikli işgücü veya AB Mavi Kartı ile ilgili izinler)
  • Aile birleşimi amaçlı oturum izni
  • Belirli insani nedenlerle verilen oturum izinleri (ör. tanınmış mülteciler)
  • Başka bir AB ülkesinde uzun süreli oturum hakkı olanlar (AufenthG § 38a)
  • Belirli kabul programları kapsamındaki oturum izinleri (AufenthG § 23 Abs. 2 veya 4)

Kural olarak en az bir yıllık bir oturum izni alan veya 18 aydan uzun süredir oturum izni bulunan kişinin sürekli kaldığı kabul edilir (AufenthG § 44 Abs. 1 Satz 2). Dikkat: Katılım hakkı, hakkı doğuran oturum izninin verilmesinden bir yıl sonra sona erer; elinizde olmayan nedenlerle kayıt olamadıysanız bu süre işlemez (AufenthG § 44 Abs. 2). Okula devam eden çocuk ve gençlerin, yeterli Almancası olanların (kural olarak B1; yalnızca A2 yeterli değildir) veya entegrasyon ihtiyacı açıkça düşük olanların hakkı yoktur (AufenthG § 44 Abs. 3).

Hakkı olmayanlar

Katılım hakkı olmayan yabancılar, AB vatandaşları ve yeterli Almancası olmayan Alman vatandaşları, boş kontenjan olması şartıyla başvuru üzerine kursa kabul edilebilir (AufenthG § 44 Abs. 4). BAMF, 2026 başında bu gönüllü kabulleri bütçe nedeniyle durdurmuş, 1 Ağustos 2026'dan itibaren gönüllü kabulü yeniden açmıştır. BAMF'nin Eylül 2026 tarihli SSS'sine göre şu an yalnızca şu gruplar kabul edilmektedir: AufenthG § 24 kapsamındaki oturum iznine sahip kişiler; yeterli Almancası olmayan ve iş piyasasıyla bağı bulunan Alman ve AB vatandaşları ile bunların aile bireyleri (IntV § 5 Abs. 4, BAMF, Stand 09/2026). Kontenjanlar bütçeye bağlıdır; güncel durum için BAMF'ye bakın. Bunun dışındaki kişiler kural olarak yalnızca Jobcenter veya yabancılar dairesinin yükümlülüğüyle ya da § 44 Abs. 2 cümle 2 uyarınca haklarının devam ettiği durumlarda kursa girebilir.

Katılım ne zaman zorunlu?

Katılım hakkı olan ve basit düzeyde Almanca konuşamayan kişiler kursa katılmakla yükümlüdür. Yabancılar dairesi (Ausländerbehörde) bu yükümlülüğü oturum izni verilirken tespit eder (AufenthG § 44a Abs. 1). Aile birleşimiyle gelen eşler, B1 seviyesinde Almancaları yoksa genellikle kursa katılmakla yükümlüdür (AufenthG § 44a Abs. 1 Nr. 1 b); ayrıntılar için aile birleşimi rehberimize bakabilirsiniz. Ayrıca:

  • İş merkezi (Jobcenter): Temel güvence parası (Grundsicherungsgeld, eski adıyla Bürgergeld) alan kişileri kursa katılmakla yükümlü tutabilir.
  • Yabancılar dairesi: Entegrasyon ihtiyacı özellikle yüksek olan kişileri kursa çağırabilir.

Yükümlülüğe uymamanın sonuçları olabilir: Oturum izninin uzatılmasında dikkate alınabilir, bazı durumlarda idari para cezası verilebilir ve temel güvence alanlarda ödemelerde kesinti yapılabilir (AufenthG § 44a Abs. 3, § 98). Çalışanlar için, işin yanında yarı zamanlı kursa katılmak da makul değilse yükümlülük kaldırılmalıdır (AufenthG § 44a Abs. 1).

Entegrasyon kursu ne kadar tutar?

Katılımcılar ders saati başına 2,29 € katılım payı öder. 700 saatlik genel kurs için bu toplam 1.603 € eder. Ücret tek seferde değil, 100 saatlik her bölümün başında ödenir.

Ücretten muafiyet

BAMF, başvuru üzerine şu kişileri katılım payından muaf tutar (IntV § 9 Abs. 2):

  • Temel güvence (Grundsicherungsgeld, eski adıyla Bürgergeld) veya sosyal yardım alanlar
  • İşsizlik parası (Arbeitslosengeld) alanlar
  • Çalışan ve brüt geliri belirli bir sınırı aşmayanlar (sınır, çocuk sayısına göre yükselir)

Ayrıca, kişisel ve ekonomik durumu nedeniyle ödeme yapması ağır bir yük olacak kişiler için de muafiyet mümkündür. Muafiyet başvurusunu kurs başlamadan önce yapın: Geriye dönük muafiyet yalnızca ilk kurs bölümü için mümkündür.

Ücretin yarısını geri alma

Katılım hakkı belgesinin ilk verilmesinden itibaren iki yıl içinde kursu başarıyla tamamlayanlar (B1 seviyesi ve „Leben in Deutschland“ testinde yeterli puan), başvuru üzerine ödedikleri katılım payının yüzde 50'sini geri alabilir (IntV § 9 Abs. 6). Özel kurslarda bu süre üç yıldır.

Sınavlar: DTZ ve „Leben in Deutschland“

  • Deutsch-Test für Zuwanderer (DTZ): Dinleme, okuma, yazma ve konuşma becerilerini ölçen dil sınavıdır. Sonuç A2 veya B1 seviyesi olarak belgelenir.
  • „Leben in Deutschland“ testi: Oryantasyon kursunun sonunda yapılan, Almanya'daki yaşam, hukuk düzeni ve tarih hakkında bilgi testidir.

DTZ'de B1 seviyesine ulaşan ve „Leben in Deutschland“ testinde gerekli puanı alan kişi kursu başarıyla tamamlamış olur ve „Zertifikat Integrationskurs“ belgesini alır (IntV § 17). Sınavlara ilk katılımın masrafını BAMF üstlenir.

B1 seviyesindeki Almanca bilgisi, örneğin süresiz oturum izni (Niederlassungserlaubnis) ve vatandaşlık başvuruları için önemlidir. Ayrıntılı şartlar ilgili başvuru türüne göre değişir.

Entegrasyon kursuna nasıl başvurulur?

  1. Katılım belgesini edinin: Hakkınız veya yükümlülüğünüz varsa yabancılar dairesi oturum izniyle birlikte bir katılım belgesi (Berechtigungsschein) verir. Jobcenter da yükümlülük belirleyebilir. Hakkı olmayanlar BAMF'ye kabul başvurusu yapar; başvuru çevrim içi olarak Federal Portal (Bundesportal) üzerinden de yapılabilir.
  2. Kurs kurumu seçin: BAMF'nin kurs arama sistemi BAMF-NAvI ile bölgenizdeki kurumları bulabilirsiniz.
  3. Seviye tespit sınavına girin: Kurs kurumu sizi uygun seviyeye yerleştirir.
  4. Gerekirse muafiyet başvurusu yapın: Kurs başlamadan önce BAMF'ye.
  5. Kursa düzenli katılın: Devamsızlık, özellikle zorunlu katılımda sorun yaratabilir.

Kursun sonundaki „Leben in Deutschland“ testi, belirli şartlarda vatandaşlık testinin yerine geçebilir. Kurs, vatandaşlık ve süresiz oturum başvurularında da rol oynar. Yeni gelenler için ilk resmi adımları ayrı bir kontrol listesinde topladık.

Sık sorulan sorular

Bir yıllık süreyi kaçırdım. Artık kursa katılamaz mıyım?

Katılım hakkınız kural olarak sona ermiştir; elinizde olmayan nedenlerle kayıt olamadıysanız hak devam eder (AufenthG § 44 Abs. 2). BAMF, Ağustos 2026'dan beri gönüllü kabulü yalnızca belirli gruplara (ör. AufenthG § 24 kapsamındakiler ile Alman ve AB vatandaşları ve aile bireyleri) açmıştır. Bunun dışında Jobcenter veya yabancılar dairesi sizi kursa yükümlü tutabilir.

Çalışıyorum. Akşam veya hafta sonu kursları var mı?

Birçok kurs kurumu yarı zamanlı veya akşam kursları sunar. Uygun kursları BAMF-NAvI'de arayabilir veya kurumlara doğrudan sorabilirsiniz.

DTZ'de B1 yerine A2 aldım. Ne olur?

A2 sonucu da belgelenir, ancak kurs „başarılı“ sayılmaz. Alfabe kursları gibi bazı özel kurslarda, başvuru üzerine en fazla 300 ders saatlik tek seferlik tekrar mümkündür (IntV § 13 Abs. 1). Durumunuza uygun seçenekleri kurs kurumunuza ve BAMF'ye sorun.

Mesleki Almanca için başka kurslar var mı?

Evet. BAMF, entegrasyon kursunun devamı olarak mesleki dil kursları (Berufssprachkurse) da sunar. Bu kurslara erişim için genellikle Jobcenter, İş Ajansı veya BAMF üzerinden başvurulur.

Kaynaklar

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Dieser Inhalt dient der allgemeinen Information und ersetzt keine Rechtsberatung.

Son kontrol / Zuletzt geprüft: 19.11.2026

spot_img

İlgili yazılar

Kimlik, pasaport, oturum kartı veya ehliyet kaybolursa: Almanya'da ne yapmalı?

Son güncelleme: 20.11.2026 Cüzdan çalındı, çanta kayboldu: Almanya'da kimlik, pasaport, oturum kartı veya ehliyet kaybolduğunda kanun sizden gecikmeden bildirim...

Almanya'da Türk pasaportu, kimlik kartı ve e-Devlet şifresi: Konsolosluk işlemleri

Son güncelleme: 20.11.2026 Almanya'da yaşayan Türk vatandaşları pasaport, kimlik kartı ve nüfus işlemlerini Türkiye'deki nüfus müdürlükleri yerine Türk dış...

Bakımevi masrafları 2026: Eigenanteil, kasa katkısı ve Hilfe zur Pflege

Son güncelleme: 20.11.2026 Bir yakınınızın bakımevine (Pflegeheim) taşınması gerektiğinde ilk soru genellikle maliyettir. Bakım sigortası masrafların yalnızca bir kısmını...

Entlastungsbetrag, Verhinderungspflege ve Kurzzeitpflege 2026: 131 € ve 3.539 € bütçe

Son güncelleme: 20.11.2026 Evde bakım çoğu zaman bir aile üyesinin omuzlarındadır. Bakım yapan kişi hastalanırsa, tatile çıkmak isterse ya...