Son güncelleme: 18.11.2026
Almanya’da süresiz oturum (Niederlassungserlaubnis), Almanya’daki en güçlü oturum belgelerinden biridir. Süre sınırı yoktur, çalışma hakkı kısıtlanmamıştır ve belirli bir amaca bağlı değildir. Bu izni almak için kanunda sayılan şartları yerine getirmek gerekir. Bu rehberde, Oturum Kanunu’nun (Aufenthaltsgesetz, AufenthG) 9. maddesindeki genel şartları, emeklilik sigortası primi ve dil şartını, ayrıca daha kısa sürede süresiz oturuma götüren özel yolları anlatıyoruz.
Kısaca
Süresiz oturum izni (Niederlassungserlaubnis) süreye ve belirli bir amaca bağlı değildir; çalışma hakkı kısıtlanmamıştır. Genel şartlar arasında kural olarak beş yıllık oturum, 60 ay emeklilik primi, B1 Almanca ile geçimin ve yeterli konutun sağlanması yer alır. Nitelikli çalışanlar, Mavi Kart sahipleri ve Alman vatandaşıyla evli olanlar için daha kısa yollar vardır.
Süresiz oturum izninin avantajları neler?
- Süresizdir: Düzenli olarak uzatılması gerekmez. Yalnızca kart olarak verilen belgenin (eAT) geçerlilik süresi vardır; kartın yenilenmesi, iznin kendisinin uzatılması anlamına gelmez.
- Çalışma serbestisi: Kanun, süresiz oturum iznine yalnızca kanunda açıkça izin verilen durumlarda kısıtlama eklenmesine olanak tanır (AufenthG § 9 Abs. 1). Bu nedenle izin sahibi kural olarak her türlü işte çalışabilir ve serbest meslek yapabilir (§ 4a Abs. 1).
- Amaçtan bağımsızdır: İş, evlilik veya eğitim gibi başlangıçtaki oturum amacı sona erse bile izin devam eder.
Genel şartlar neler? (AufenthG § 9 Abs. 2)
Kanuna göre süresiz oturum izni, aşağıdaki şartların tümü yerine getirildiğinde verilir:
- Beş yıllık oturum izni: En az beş yıldır oturum iznine (Aufenthaltserlaubnis) sahip olmak.
- Geçimin sağlanması: Geçiminizi kamu yardımı almadan sağlayabilmek.
- Emeklilik sigortası: Yasal emeklilik sigortasına en az 60 ay zorunlu veya isteğe bağlı prim ödemiş olmak ya da buna denk bir sigorta veya emeklilik güvencesini kanıtlamak. Çocuk bakımı veya evde bakım nedeniyle çalışılamayan dönemler buna uygun şekilde sayılır.
- Kamu güvenliği: Kamu güvenliği veya düzeni açısından engel bulunmaması.
- Çalışma izni: Çalışan biriyseniz, çalışmanızın izinli olması.
- Diğer izinler: Mesleğinizi sürekli icra etmek için gerekli diğer izinlere sahip olmak.
- Yeterli Almanca: Avrupa Ortak Dil Çerçevesi’ne göre B1 düzeyi (§ 2 Abs. 11).
- Temel bilgiler: Almanya’nın hukuk ve toplum düzeni ile yaşam koşulları hakkında temel bilgiler.
- Yeterli konut: Kendiniz ve sizinle birlikte yaşayan aile bireyleri için yeterli konut.
Dil ve temel bilgi şartları, entegrasyon kursunun başarıyla tamamlanmasıyla kanıtlanmış sayılır (§ 9 Abs. 2 Satz 2). Hastalık veya engellilik nedeniyle bu şartları yerine getiremeyenler için istisna öngörülmüştür; ayrıca ağır mağduriyetleri önlemek için de bu şartlardan vazgeçilebilir.
Evli çiftler için kolaylık
Evlilik birliği içinde yaşayan eşlerde, emeklilik primi, çalışma izni ve meslek izni şartlarının eşlerden birinde bulunması yeterlidir (§ 9 Abs. 3). Tanınmış bir okul, meslek veya üniversite eğitimi alanlar için de 60 aylık prim şartı aranmaz.
Hangi süreler sayılır?
Kanun, beş yıllık sürenin hesaplanmasında bazı dönemlerin de dikkate alınmasını öngörür (§ 9 Abs. 4):
- Oturum iznini sona erdirmeyen her yurt dışı kalış için en fazla altı ay,
- Almanya’da üniversite eğitimi veya mesleki eğitim amacıyla geçirilen yasal sürenin yarısı,
- Daha önce süresiz oturum iznine sahip olup ülkeden ayrılan kişilerin önceki oturum süreleri (en fazla dört yıl).
Daha hızlı süresiz oturuma giden özel yollar neler?
Genel kuralın yanı sıra kanun, belirli gruplar için daha kısa süreler öngörür:
Nitelikli çalışanlar (AufenthG § 18c Abs. 1)
Mesleki eğitimli veya akademik nitelikli çalışanlar (§§ 18a, 18b, 18d veya Mavi Kart), üç yıl bu izne sahip olduktan, 36 ay emeklilik primi ödedikten, B1 düzeyinde Almanca kanıtladıktan ve hâlen bu nitelikte bir işte çalışıyorlarsa süresiz oturum izni alabilir (§ 18c Abs. 1 Nr. 2). Ayrıca § 9 Abs. 2’deki diğer şartlar (geçim, konut, temel bilgiler) de aranır. Almanya’da mesleki eğitim veya üniversite eğitimini tamamlayanlar için bu süreler iki yıla ve 24 aya iner.
Mavi Kart sahipleri (AufenthG § 18c Abs. 2)
- 27 ay Mavi Kart’la çalışma ve prim ödeme + temel Almanca (A1),
- veya 21 ay + yeterli Almanca (B1).
Alman vatandaşıyla evli olanlar (AufenthG § 28 Abs. 2)
Bir Alman vatandaşının eşi, kural olarak üç yıl oturum iznine sahip olduktan sonra, aile birliği devam ediyorsa, sınır dışı edilme menfaati yoksa ve B1 düzeyinde Almanca biliyorsa süresiz oturum izni alır.
Serbest çalışanlar (AufenthG § 21 Abs. 4)
Serbest meslek amacıyla oturum izni olanlar, üç yıl sonra, işleri başarılı bir şekilde sürüyorsa ve kendileri ile aileleri için geçim sağlanmışsa süresiz oturum izni alabilir.
Tanınmış mülteciler (AufenthG § 26 Abs. 3)
Sığınma hakkı veya mülteci statüsü tanınmış kişiler, sığınma sürecindeki süre de sayılarak beş yıl sonra, geçimleri ağırlıklı olarak sağlanmışsa ve A2 düzeyinde Almanca biliyorlarsa bu izni alabilir. C1 düzeyinde Almanca ve geçimin büyük ölçüde sağlanması hâlinde süre üç yıla iner.
Almanya’da büyüyen çocuklar (AufenthG § 35)
Aile birleşimi yoluyla oturum izni alan bir çocuk, 16 yaşını doldurduğu anda beş yıldır oturum iznine sahipse süresiz oturum izni alır. Reşit olanlar için ise beş yıllık süreye ek olarak B1 düzeyinde Almanca ve geçimin sağlanması ya da tanınmış bir eğitimde bulunma şartı aranır.
Başvuru nereye yapılır ve ücret ne kadar?
Başvuru, ikamet ettiğiniz yerdeki Yabancılar Dairesi’ne (Ausländerbehörde) yapılır. Genellikle pasaport, biyometrik fotoğraf, maaş bordroları veya gelir belgeleri, kira sözleşmesi, sağlık sigortası belgesi, emeklilik sigortası döküm belgesi (Versicherungsverlauf) ve dil sertifikası istenir.
Ücretler Oturum Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir (AufenthV § 44):
- Genel durumlarda: 113 €,
- Serbest çalışanlar için (§ 21 Abs. 4): 124 €,
- Yüksek nitelikli kişiler için (§ 18c Abs. 3): 147 €.
Türkiye ile AB arasındaki ortaklık hukukundan yararlanan Türk vatandaşları için ücret, Alman vatandaşlarının kimlik kartı ücretiyle sınırlıdır (AufenthV § 52a). Bu ücret, 24 yaş ve üzeri için 46 €, 24 yaşından küçükler için 27,60 €‘dur (PAuswGebV § 1). Bu tutarlar Personalausweis ücreti değişirse değişir.
Süresiz oturum izni ne zaman sona erer?
Süresiz oturum izni, Almanya’dan kalıcı olarak ayrılırsanız (örneğin Türkiye’ye geri dönüş) hemen (§ 51 Abs. 1 Nr. 6), altı aydan uzun süre yurt dışında kalırsanız ve Yabancılar Dairesi daha uzun bir süre belirlememişse de kural olarak sona erer (Nr. 7). En az 15 yıl yasal olarak Almanya’da yaşamış kişilerin ve onlarla evlilik birliği içinde yaşayan eşlerinin süresiz oturum izni, geçimleri sağlanmışsa ve belirli sınır dışı etme menfaatleri yoksa bu iki nedenle sona ermez (§ 51 Abs. 2). Alman vatandaşıyla evlilik birliği içinde yaşayanlar için de geçim şartı aranmaksızın benzer bir koruma vardır (§ 51 Abs. 2 Satz 2). En az 15 yıl yasal olarak Almanya’da yaşamış ve 60 yaşını doldurmuş kişiler ile eşleri için altı aylık süre 12 aydır (§ 51 Abs. 10). Türkiye–AB Ortaklık Anlaşması (ARB 1/80) kapsamında hakları olan Türk vatandaşları için bazı farklı kurallar geçerli olabilir. Uzun bir yurt dışı kalışından önce Yabancılar Dairesi’ne danışın.
Genel oturum çerçevesini oturum izni türleri rehberinde, nitelikli çalışanlar için kısa yolu ise Mavi Kart yazısında anlattık. Dil ve toplum bilgisi şartı çoğu durumda entegrasyon kursunun başarıyla tamamlanmasıyla kanıtlanır.
Sıkça sorulan sorular
Süresiz oturum izni ile AB uzun süreli oturum izni aynı şey mi?
Kural olarak hayır. AB uzun süreli oturum izni (Erlaubnis zum Daueraufenthalt – EU) de süresizdir ve benzer şartlara bağlıdır (§ 9a), ancak diğer AB ülkelerine geçişte bazı kolaylıklar sağlar. Bu izin, uzun süreli oturum statüsünün kazanılabildiği bölge dışında kural olarak 12 ay üst üste kalınırsa sona erer (AufenthG § 51 Abs. 9).
Minijob’da çalışırken ödenen primler sayılır mı?
Kanun, zorunlu veya isteğe bağlı emeklilik sigortası primlerini sayar. Minijob’da emeklilik sigortası muafiyeti seçtiyseniz bu aylar zorunlu prim olarak sayılmaz. Minijob’daki prim durumunuzu emeklilik sigortası döküm belgenizden kontrol edin. Muafiyet, yasaya göre bir kez geri alınabilir (SGB VI § 6 Abs. 6).
Entegrasyon kursuna katılmadım. Temel bilgileri nasıl kanıtlarım?
Yabancılar Dairesi bu bilgileri uygulamada farklı yollarla kabul edebilir; örneğin „Leben in Deutschland“ testi veya vatandaşlık testi ile. Hangi belgenin kabul edildiğini dairenize sorun.
Süresiz oturum ile Alman vatandaşlığı aynı şey mi?
Kural olarak hayır. Süresiz oturum izni bir oturum belgesidir; Alman vatandaşlığı ise ayrı bir başvuruya ve ayrı şartlara bağlıdır. Vatandaşlık şartlarını Alman vatandaşlığına geçiş rehberimizde anlatıyoruz.
Uzun süre Türkiye’de kalırsam iznim sona erer mi?
Süresiz oturum izni, Almanya’dan kalıcı olarak ayrılırsanız hemen (§ 51 Abs. 1 Nr. 6), altı aydan uzun süre yurt dışında kalırsanız ve Yabancılar Dairesi daha uzun bir süre belirlememişse de kural olarak sona erer (Nr. 7). En az 15 yıl yasal olarak Almanya’da yaşamış kişilerin ve onlarla evlilik birliği içinde yaşayan eşlerinin süresiz oturum izni, geçimleri sağlanmışsa ve belirli sınır dışı etme menfaatleri yoksa bu iki nedenle sona ermez (§ 51 Abs. 2). Alman vatandaşıyla evlilik birliği içinde yaşayanlar için de geçim şartı aranmaksızın benzer bir koruma vardır (§ 51 Abs. 2 Satz 2). En az 15 yıl yasal olarak Almanya’da yaşamış ve 60 yaşını doldurmuş kişiler ile eşleri için altı aylık süre 12 aydır (§ 51 Abs. 10). Türkiye–AB Ortaklık Anlaşması (ARB 1/80) kapsamında hakları olanlar için bazı farklı kurallar geçerli olabilir. Uzun bir yurt dışı kalışından önce Yabancılar Dairesi’ne danışın.
Kaynaklar
- Aufenthaltsgesetz (AufenthG) § 9 – Niederlassungserlaubnis
- AufenthG § 4a – Zugang zur Erwerbstätigkeit
- AufenthG § 9a – Erlaubnis zum Daueraufenthalt – EU
- AufenthG § 2 – Begriffsbestimmungen (Sprachniveaus)
- AufenthG § 18c – Niederlassungserlaubnis für Fachkräfte
- AufenthG § 21 – Selbständige Tätigkeit
- AufenthG § 26 – Dauer des Aufenthalts
- AufenthG § 28 – Familiennachzug zu Deutschen
- AufenthG § 35 – Unbefristetes Aufenthaltsrecht der Kinder
- AufenthG § 51 – Erlöschen des Aufenthaltstitels
- Aufenthaltsverordnung (AufenthV) § 44 – Gebühren für die Niederlassungserlaubnis
- AufenthV § 52a – Assoziationsberechtigte
- Personalausweisgebührenverordnung (PAuswGebV) § 1
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Dieser Inhalt dient der allgemeinen Information und ersetzt keine Rechtsberatung.
Son kontrol / Zuletzt geprüft: 18.11.2026


