Son güncelleme: 18.11.2026
Almanya’da oturum izni türleri, kalış amacına göre değişir. Bu rehberde vize, oturum izni, AB Mavi Kartı, Fırsat Kartı, süresiz oturum izni ve AB uzun süreli oturum izninin kimlere verildiğini resmî kaynaklara dayanarak özetliyoruz.
Kısaca
Almanya’da yabancılar için Oturum Kanunu (Aufenthaltsgesetz, AufenthG) başlıca şu oturum belgelerini (Aufenthaltstitel) tanır: vize (Visum), oturum izni (Aufenthaltserlaubnis), AB Mavi Kartı (Blaue Karte EU), süresiz oturum izni (Niederlassungserlaubnis) ve AB uzun süreli oturum izni (Erlaubnis zum Daueraufenthalt – EU). Bunlara şirket içi transfer kartları da eklenir. Fırsat Kartı (Chancenkarte) ise iş aramak için verilen özel bir oturum iznidir. Hangi iznin size uygun olduğu, Almanya’da kalma amacınıza, mesleki niteliğinize ve kalış sürenize bağlıdır.
Bu rehberde her izin türünü, kimlere verildiğini ve temel şartlarını yasal dayanaklarıyla birlikte özetliyoruz.
Oturum belgesi ne demek?
AB vatandaşı olmayan kişiler Almanya’ya giriş ve Almanya’da kalış için kural olarak bir oturum belgesine ihtiyaç duyar (AufenthG § 4). Kanun, oturum belgelerini şöyle sayar:
- Vize (Visum)
- Oturum izni (Aufenthaltserlaubnis)
- AB Mavi Kartı (Blaue Karte EU)
- Şirket içi transfer kartları (ICT-Karte ve Mobiler-ICT-Karte)
- Süresiz oturum izni (Niederlassungserlaubnis)
- AB uzun süreli oturum izni (Erlaubnis zum Daueraufenthalt – EU)
Başvurular Almanya dışında Alman dış temsilciliklerine (Botschaft, Generalkonsulat), Almanya’da ise bulunduğunuz yerdeki yabancılar dairesine (Ausländerbehörde) yapılır.
Türk vatandaşları için özel bir not
Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasındaki 1963 tarihli Ortaklık Anlaşması ve buna dayanan Ortaklık Konseyi’nin 1/80 sayılı kararı (ARB 1/80) kapsamında, örneğin belirli süre düzenli çalışmış Türk işçileri ve aile üyeleri için doğrudan bir oturum hakkı olabilir. Bu durumda verilen oturum izni hakkı doğurmaz, yalnızca belgeler; belge başvuru üzerine düzenlenir (AufenthG § 4 Abs. 2). Bu hakkın kimde bulunduğu kişisel duruma göre değişir ve yabancılar dairesi tarafından incelenir.
1. Vize (Visum)
Vize, Almanya’ya girişten önce alınan belgedir. İki temel türü vardır:
- Schengen vizesi (C tipi): Turistik ziyaret, aile ziyareti veya iş görüşmesi gibi kısa kalışlar içindir. Herhangi bir 180 günlük dönem içinde en fazla 90 gün kalmaya izin verir.
- Ulusal vize (D tipi): 90 günden uzun kalışlar için, örneğin çalışma, eğitim veya aile birleşimi amacıyla verilir (AufenthG § 6 Abs. 3). Ulusal vizeyle giriş yaptıktan sonra genellikle yabancılar dairesinden kalış amacına uygun bir oturum izni alınır.
Önemli: Oturum izni verilmesi kural olarak kişinin gerekli vizeyle giriş yapmış olmasına bağlıdır (AufenthG § 5 Abs. 2). Kısa süreli Schengen vizesiyle girip Almanya’da uzun süreli bir izne geçmek ancak kanunda sayılan istisnai durumlarda mümkündür (AufenthV § 39). Uzun süreli kalış planlıyorsanız baştan doğru vize türüne başvurun.
2. Oturum izni (Aufenthaltserlaubnis)
Oturum izni süreli bir belgedir ve kural olarak kanunda sayılan belirli bir amaca bağlı olarak verilir (AufenthG § 7). Gerekçeli durumlarda kanunda öngörülmeyen bir amaç için de verilebilir; bu izin kendiliğinden çalışma hakkı vermez; çalışmaya ayrıca izin verilebilir (AufenthG § 4a Abs. 1). Başlıca amaçlar şunlardır:
- Eğitim: Üniversite öğrenimi, meslek eğitimi (Ausbildung), dil kursu
- Çalışma: Mesleki eğitimli nitelikli işgücü (Fachkraft mit Berufsausbildung, § 18a) ve akademik eğitimli nitelikli işgücü (Fachkraft mit akademischer Ausbildung, § 18b) gibi
- Diploma denkliği: Denklik için gerekli uyum önlemleri (§ 16d)
- Aile birleşimi: Eş, çocuk veya ebeveyn olarak (Familiennachzug)
- İnsani nedenler: Koruma statüsü gibi durumlar
Oturum izninin size neye izin verdiği, örneğin çalışıp çalışamayacağınız veya hangi işte çalışabileceğiniz, belgenin üzerinde ya da ek sayfasında yazar. Amaç değişirse, örneğin eğitim bitip iş başlarsa, yeni amaca uygun bir izin için başvurmanız gerekir.
3. AB Mavi Kartı (Blaue Karte EU)
AB Mavi Kartı, yükseköğrenim mezunu nitelikli kişiler için öngörülmüş bir oturum belgesidir (AufenthG § 18g). Temel şartlar şunlardır:
- Almanya’da tanınmış veya Alman diplomasıyla karşılaştırılabilir bir yükseköğrenim diploması (düzenlenmiş mesleklerde ayrıca meslek icra izni, Berufsausübungserlaubnis)
- Almanya’da en az altı ay sürecek somut bir iş teklifi veya iş sözleşmesi
- Yasal asgari brüt maaş eşiği
İçişleri Bakanlığı’nın Federal İlan Gazetesi’nde (Bundesanzeiger) yayımladığı ilana göre 2026 yılı eşikleri şöyledir (2027 tutarları Aralık 2026’da ilan edilecek):
- Genel eşik: yıllık brüt 50.700 €
- Eleman açığı olan meslekler (Mangelberufe), son üç yıl içinde mezun olanlar ve belirli şartları taşıyan bilişim uzmanları için: yıllık brüt 45.934,20 €
Bu tutarlar her yıl yeniden belirlenir. Düşük eşiğin uygulandığı durumlarda Federal İş Ajansı (Bundesagentur für Arbeit) çalışma koşullarını ayrıca inceler. Bu eşikler bir maaş garantisi değil, yalnızca başvurunun yasal ön şartıdır.
Mavi Kart sahipleri, yeterli Almanca bilgisi (B1) varsa 21 ay, temel Almanca bilgisi (A1) varsa 27 ay mavi kartla çalıştıktan ve bu süre boyunca emeklilik sigortası primi ödedikten sonra süresiz oturum iznine başvurabilir (AufenthG § 18c Abs. 2).
4. Fırsat Kartı (Chancenkarte)
Fırsat Kartı, Almanya’da iş aramak veya diploma denkliği için uygun bir önlem bulmak amacıyla verilen özel bir oturum iznidir (AufenthG § 20a). İlk olarak en fazla bir yıl için verilir.
Kimler başvurabilir?
- Tam denkliği olanlar: Alman diploması olan veya yurt dışı diploması Almanya’da tam olarak denk sayılan kişiler (nitelikli işgücü, Fachkraft) puan sistemine girmeden başvurabilir.
- Diğerleri: Diplomayı aldığı ülkede devletçe tanınan bir yükseköğrenim diploması veya en az iki yıllık bir meslek eğitimi diploması; ayrıca en az A1 seviyesinde Almanca ya da en az B2 seviyesinde İngilizce bilgisi ve puan sisteminde en az 6 puan gerekir.
Puanlar nereden gelir?
Make-it-in-Germany portalına göre puanlar şöyle verilir:
- Kısmi denklik (teilweise Gleichwertigkeit): 4 puan
- Eleman açığı olan bir meslekte nitelik: 1 puan
- Son beş yılda en az iki yıl mesleki deneyim: 2 puan; son yedi yılda en az beş yıl: 3 puan
- Almanca A2: 1 puan, B1: 2 puan, B2 veya üzeri: 3 puan
- İngilizce C1 veya ana dil: 1 puan
- 35 yaşına kadar: 2 puan; 35–40 yaş arası: 1 puan
- Son beş yıl içinde Almanya’da kesintisiz en az altı ay yasal kalış (turistik veya ziyaret amaçlı kalışlar sayılmaz): 1 puan
- Fırsat Kartı’na birlikte başvuran eş veya hayat arkadaşı: 1 puan
Geçim güvencesi ve çalışma hakkı
Başvuruda geçimin güvence altında olduğu kanıtlanmalıdır. Bu, örneğin bloke hesap (Sperrkonto) veya taahhütname (Verpflichtungserklärung) ile yapılabilir. 2026 için bloke hesapta öngörülen tutar ayda en az 1.091 €‘dur (2027 tutarı henüz ilan edilmemiştir). Arama aşamasında (Such-Chancenkarte) haftada ortalama en fazla 20 saat çalışılabilir ve her biri en fazla iki hafta süren deneme çalışmaları (Probebeschäftigung) yapılabilir. Nitelikli bir iş bulunduğunda kural olarak başka bir oturum iznine geçilir. Bu mümkün değilse, Federal İş Ajansı’nın onayıyla Fırsat Kartı en fazla iki yıl için „Folge-Chancenkarte“ olarak uzatılabilir; bu durumda 20 saat sınırı uygulanmaz (AufenthG § 20a Abs. 5).
5. Süresiz oturum izni (Niederlassungserlaubnis)
Süresiz oturum izni, adından da anlaşılacağı gibi süresizdir ve kural olarak çalışma hakkını sınırsız kapsar (AufenthG § 9). Genel kurala göre başlıca şartlar şunlardır:
- Beş yıldır oturum izni sahibi olmak
- Geçimin güvence altında olması
- En az 60 ay zorunlu veya gönüllü emeklilik sigortası primi (ya da karşılaştırılabilir bir güvence)
- Yeterli Almanca bilgisi (B1)
- Almanya’nın hukuk ve toplum düzeni hakkında temel bilgi (genellikle “Leben in Deutschland” testiyle kanıtlanır)
- Kendiniz ve aileniz için yeterli konut
- Kamu güvenliği açısından engel bulunmaması
Entegrasyon kursunu (Integrationskurs) başarıyla tamamlayanlar, dil ve temel bilgi şartlarını bu yolla kanıtlamış sayılır.
Nitelikli işgücü için daha kısa yollar
Nitelikli işgücü (Fachkraft) olarak § 18a, § 18b, § 18d veya § 18g kapsamında bir izne sahip olanlar; üç yıl sonra, 36 aylık emeklilik sigortası primi ve B1 Almanca ile süresiz oturum izni alabilir. Almanya’da meslek eğitimini veya üniversiteyi bitirenlerde bu süreler iki yıla ve 24 aya iner (AufenthG § 18c Abs. 1).
6. AB uzun süreli oturum izni (Daueraufenthalt – EU)
Bu belge de süresizdir ve büyük ölçüde süresiz oturum izniyle eşdeğerdir (AufenthG § 9a). Şartlar benzerdir: Beş yıllık oturum belgesiyle kalış, düzenli gelirle güvence altında geçim, yeterli Almanca, temel bilgiler ve yeterli konut. Avantajı, AB’nin diğer üye devletlerinde oturum hakkı edinmeyi kolaylaştırmasıdır.
Öğrenim amaçlı izinlerle (§ 16a, § 16b) veya doğası gereği geçici amaçlarla yapılan kalışlarda bu izin verilmez.
Hangi oturum izni kime uygun? Hızlı bakış
- Kısa ziyaret (en fazla 90 gün): Schengen vizesi
- Almanya’da iş bulmuş üniversite mezunu: AB Mavi Kartı veya § 18b oturum izni
- Almanya’da iş bulmuş meslek eğitimi mezunu: § 18a oturum izni (denklik gerekir; başka yollar da olabilir, örneğin mesleki deneyime dayalı çalışma)
- Henüz iş teklifi olmayan nitelikli kişi: Fırsat Kartı
- Uzun yıllardır Almanya’da yaşayan: Süresiz oturum izni veya AB uzun süreli oturum izni
Ayrıntıları AB Mavi Kartı, süresiz oturum izni ve aile birleşimi rehberlerinde, vatandaşlık yolunu ise Alman vatandaşlığına geçiş yazısında anlattık.
Sık sorulan sorular
Oturum iznim biterken ne yapmalıyım?
Uzatma başvurusunu, izniniz sona ermeden önce yabancılar dairesine yapın. Süresinde yapılan başvuruda, karar verilene kadar mevcut iznin devam ettiği kabul edilir (AufenthG § 81 Abs. 4). Bu kural Schengen vizesi için geçerli değildir. Geç yapılan başvurularda devam etkisi ancak yabancılar dairesinin kararıyla tanınabilir. Bunu gösteren belgeye Fiktionsbescheinigung denir.
Süresiz oturum izni ile vatandaşlık aynı şey mi?
Hayır; süresiz oturum izni bir oturum belgesidir, Alman vatandaşlığı ise ayrı bir başvuruyla alınır. Vatandaşlık için kural olarak beş yıllık yasal ve olağan ikamet gerekir.
Fırsat Kartı ile tam zamanlı çalışabilir miyim?
Arama aşamasında (Such-Chancenkarte) hayır: haftada ortalama en fazla 20 saat çalışılabilir ve iki haftaya kadar deneme çalışmaları yapılabilir. Nitelikli bir iş bulunduğunda kural olarak başka bir oturum iznine geçilir. Bu mümkün değilse, Federal İş Ajansı’nın onayıyla Fırsat Kartı en fazla iki yıl için „Folge-Chancenkarte“ olarak uzatılabilir; bu durumda 20 saat sınırı uygulanmaz (AufenthG § 20a Abs. 5).
Mavi Kart maaş eşikleri her yıl değişir mi?
Evet. Eşikler emeklilik sigortası prim tavanına bağlıdır ve her yıl İçişleri Bakanlığı tarafından ilan edilir.
Kaynaklar
- AufenthG § 4 – Oturum belgesi zorunluluğu
- AufenthG § 6 – Vize
- AufenthG § 7 – Oturum izni
- AufenthG § 18g – AB Mavi Kartı
- AufenthG § 5 – Genel verilme şartları
- AufenthV § 39 – Almanya’da izin alınabilecek durumlar
- AufenthG § 81 – Başvuru ve geçici devam (Fiktion)
- AufenthG § 9 – Süresiz oturum izni
- AufenthG § 9a – AB uzun süreli oturum izni
- AufenthG § 18c – Nitelikli işgücü için süresiz oturum izni
- AufenthG § 20a – Fırsat Kartı
- Bundesanzeiger – 2026 Mavi Kart asgari maaşları (BMI ilanı, 02.12.2025)
- Bundesagentur für Arbeit – Blaue Karte EU
- Make it in Germany – Chancenkarte zur Jobsuche
- BAMF – In Deutschland niederlassen
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Dieser Inhalt dient der allgemeinen Information und ersetzt keine Rechtsberatung.
Son kontrol / Zuletzt geprüft: 18.11.2026


