Elterngeld 2026: Kimler ebeveyn parası alabilir, tutar ve başvuru

Tarih:

Paylaş:

Son güncelleme: 19.11.2026

Elterngeld 2026: Almanya'da bir çocuk doğduğunda veya hanenize alındığında, ebeveynler belirli şartlarla ebeveyn parası (Elterngeld) alabilir. Bu rehberde 2026'da kimlerin hak sahibi olduğunu, tutarın nasıl belirlendiğini, temel ebeveyn parası ile Elterngeld Plus arasındaki farkı ve başvurunun nasıl yapıldığını resmî kaynaklara dayanarak anlatıyoruz.

Kısaca

Ebeveyn parası (Elterngeld), çocuğu bizzat bakıp büyüten ve tam zamanlı çalışmayan ebeveynlere ödenir. Tutar, doğumdan önceki net kazancın yüzde 65–100'üdür (orta ve yüksek gelirde yüzde 65, kanuni temel oran yüzde 67); en az 300 €, en fazla 1.800 €'dur. Ebeveynler birlikte kural olarak 12 aylık temel tutara, iki Partner ayıyla 14 aya hak kazanır. ElterngeldPlus bir temel ay yerine iki ay kullanılır. Her iki ebeveyn 24–32 saat çalışırsa Partnerschaftsbonus doğabilir. 1 Nisan 2025'ten itibaren doğan çocuklarda vergiye tabi gelir 175.000 €'yu aşıyorsa hak düşer. Başvuru yazılıdır; geriye dönük ödeme en fazla üç yaşam ayı içindir.

Elterngeld nedir ve kimler alabilir?

Ebeveyn parası, Federal Ebeveyn Parası ve Ebeveyn İzni Kanunu'na (BEEG) dayanır. Hak sahibi olmak için kural olarak şu şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir (BEEG § 1 Abs. 1):

  • Almanya'da ikametgâh veya olağan ikamet,
  • çocukla aynı hanede yaşamak,
  • çocuğu bizzat bakıp büyütmek,
  • hiç çalışmamak veya tam zamanlı çalışmamak.

Kanuna göre bir kişi, yaşam ayı ortalamasında haftada 32 saati aşmayan bir işte çalışıyorsa tam zamanlı çalışmış sayılmaz (BEEG § 1 Abs. 6). Meslek eğitimindeki kişiler de bu anlamda tam zamanlı çalışmamış kabul edilir.

Doğumdan önceki son tamamlanmış vergilendirme döneminde vergiye tabi gelir 175.000 €'yu aşıyorsa hak düşer. Çocukla aynı hanede yaşayan başka bir hak sahibi daha varsa, iki kişinin gelirleri toplanır (BEEG § 1 Abs. 8). 1 Nisan 2025'ten itibaren doğan veya evlat edinilmek üzere alınan çocuklarda bu 175.000 €'luk gelir sınırı geçerlidir; 1 Nisan 2024 ile 31 Mart 2025 arasında doğan çocuklarda bu sınır 200.000 €'ydu (BEEG § 28 Abs. 5).

AB vatandaşı olmayanlar

Serbest dolaşım hakkı olmayan yabancılar ancak belirli oturum belgeleriyle ebeveyn parası alabilir (BEEG § 1 Abs. 7). Örneğin süresiz oturum izni (Niederlassungserlaubnis), AB uzun süreli oturum izni, AB Mavi Kartı veya en az altı aylık süre için çalışma hakkı veren bir oturum izni kural olarak yeterlidir. Eğitim, au pair, sezonluk iş veya iş arama gibi bazı izinler kapsam dışıdır ya da ek şartlara bağlıdır. Kendi oturum belgenizin hak doğurup doğurmadığını ebeveyn parası dairesi (Elterngeldstelle) inceler.

Elterngeld 2026'da tutar nasıl hesaplanır?

Temel ebeveyn parası (Basiselterngeld) için kanuni temel oran doğum öncesi net kazancın yüzde 67'sidir ve tam yaşam aylarında en fazla 1.800 €'dur (BEEG § 2 Abs. 1). Doğumdan önce kazanç yoksa bile en az 300 € ödenir (BEEG § 2 Abs. 4).

Net kazanç 1.200 €'nun üzerindeyse oran kademeli olarak düşer ve 1.240 €'dan itibaren yüzde 65 olur; 1.000 €'nun altındaysa yüzde 100'e kadar yükselir (BEEG § 2 Abs. 2). Doğumdan sonra da çalışılıyorsa, tutar doğum öncesi ile doğum sonrası gelir farkı üzerinden hesaplanır.

Hanede küçük kardeşler varsa veya çoğul doğum söz konusuysa ek ödemeler öngörülmüştür (Geschwisterbonus ve Mehrlingszuschlag, BEEG § 2a). Kardeş primi, tutarı yüzde 10, en az 75 € artırır.

Ne kadar süre alınır? Temel tutar, Elterngeld Plus ve ortak aylar

Ebeveynler birlikte kural olarak 12 aylık temel ebeveyn parasına sahiptir. Bir ebeveynin kazancı iki yaşam ayında azalmışsa, iki ek temel ay (Partnermonate) eklenir; böylece toplam 14 aya çıkabilir (BEEG § 4 Abs. 3). Temel ebeveyn parası, çocuğun 14. yaşam ayının sonuna kadar kullanılabilir.

Bir aylık temel tutar yerine iki aylık Elterngeld Plus seçilebilir. Federal Eğitim, Aile, Yaşlılar, Kadınlar ve Gençlik Bakanlığı'na (BMBFSFJ) göre Elterngeld Plus, çalışılmayan bir ayda temel tutarın yarısı kadardır; en az 150 €, en fazla 900 €'dur. Elterngeld Plus, belirli şartlarla çocuğun 32. yaşam ayına kadar uzayabilir. Bir ebeveyn, ebeveyn parasını kural olarak en az iki yaşam ayı için almak zorundadır (BEEG § 4 Abs. 4).

Her iki ebeveyn de bir yaşam ayında ortalama 24 ile 32 hafta saati arasında çalışıyorsa, her biri için ek ElterngeldPlus ayları doğar (Partnerschaftsbonus). Bonus, her ebeveyn için en az iki, en fazla dört ay olup yalnızca aynı dönemde ve art arda yaşam aylarında kullanılabilir (BEEG § 4b). Yalnız ebeveynlere, aynı saat şartını sağladıkları art arda iki ila dört ay için bu ek ayların tamamı tanınır (BEEG § 4c Abs. 2). Ortalama süre bu aralığın dışına çıkarsa ilgili ayın geri ödenmesi gerekebilir; sapmaları Elterngeldstelle'ye bildirmeniz gerekir. Art arda kullanım şartı, sonradan bazı aylarda şartların sağlanmadığı ortaya çıksa da yerine gelmiş sayılır; yalnızca şartın sağlanmadığı ay(lar) için bonus geri istenebilir, diğer bonus ayları korunur (BEEG § 4b Abs. 5).

İki ebeveynin temel ebeveyn parasını aynı anda alması, kural olarak yalnızca ilk on iki yaşam ayından birinde mümkündür; Elterngeld Plus ile çakışma kuralları farklıdır. Erken doğum, çoğul doğum ve belirli engellilik durumlarında ek aylar ve eşzamanlı alım imkânları vardır (BEEG § 4 Abs. 5 ve 6).

Başvuru nasıl yapılır?

  1. Yetkili daireyi bulun: Başvuru, ikamet ettiğiniz yerdeki ebeveyn parası dairesine (Elterngeldstelle) yapılır. Hangi kurumun yetkili olduğunu eyalet belirler; BMBFSFJ'nin aile portalında (familienportal.de) yönlendirme vardır.
  2. Yazılı başvurun: Kanun, başvurunun yazılı yapılmasını şart koşar (BEEG § 7 Abs. 1). Birçok eyalet çevrim içi formu da kabul eder; yine de imza ve ekler gerekir.
  3. Ayları belirtin: Hangi yaşam ayları için temel tutar, Elterngeld Plus veya ortak prim (Partnerschaftsbonus) istediğinizi başvuruda yazmanız gerekir.
  4. Belgeleri ekleyin: Genellikle doğum belgesi, kimlik veya oturum belgesi, gelir belgeleri ve (çalışılacaksa) çalışma süresi kanıtı istenir. Listeyi yetkili daire belirler.

Ebeveyn parası, başvurunun ulaştığı yaşam ayından önceki en fazla üç yaşam ayı için geriye dönük ödenir (BEEG § 7 Abs. 1). Bu nedenle doğumdan sonra başvuruyu geciktirmeyin.

Ebeveyn izni (Elternzeit), ebeveyn parasından ayrı bir iş hukuku hakkıdır ve kural olarak çocuğun üçüncü yaşını doldurmasına kadar kullanılabilir (BEEG § 15). İşverene, üçüncü yaş gününe kadar kullanılacak izin en geç yedi hafta, üçüncü ile sekizinci yaş günü arasındaki dönem için en geç 13 hafta kala metin biçiminde (Textform) bildirilmelidir (BEEG § 16 Abs. 1).

Elterngeld gelir vergisinden muaftır, ancak artış hükmü (Progressionsvorbehalt) kapsamındadır: tutarın kendisi vergilendirilmez, fakat vergi oranının hesaplanmasında dikkate alınır. Bu nedenle Elterngeld vergi beyannamesinde belirtilmelidir (EStG § 3 Nr. 67 ve § 32b). Yaklaşık tutarı hesaplamak için Familienportal'deki ücretsiz Elterngeld hesaplayıcısı kullanılabilir; bağlayıcı kararı Elterngeldstelle verir. Başvuru formu çevrim içi olarak mein-elterngeldantrag.de üzerinden doldurulabilir. Belgeleri yükleme veya tamamen elektronik başvuru imkânı eyalete ve Elterngeldstelle'ye göre değişir.

Çocuk parası (Kindergeld) ayrı bir haktır; ebeveyn parası onun yerine geçmez. Ayrıntılar için Kindergeld rehberimize bakabilirsiniz. Oturum belgenizin genel çerçevesini oturum izni türleri yazısında, Mavi Kart sahipleri için özel yolu ise Mavi Kart rehberinde anlattık.

Sık sorulan sorular

Doğumdan sonra kısmen çalışırsam ebeveyn parası kesilir mi?

Kural olarak hayır; kendiliğinden kesilmez. Haftada ortalama 32 saati aşmamak şartıyla hak devam eder; tutar, doğum öncesi ile doğum sonrası gelir farkına göre yeniden hesaplanır.

Yalnızca ben mi, yoksa eşim de alabilir mi?

Ebeveynler ayları aralarında paylaşabilir. Bir ebeveyn kural olarak en fazla 12 temel ay (ortak prim hariç) alabilir. Elterngeld alan her ebeveyn bunu kural olarak en az iki yaşam ayı için almalıdır (BEEG § 4 Abs. 4). Ebeveynlerden birinin hiç almaması mümkündür; ancak bu durumda iki Partner ayı kural olarak kullanılamaz (yalnız ebeveynler için istisna: § 4c). İki ek ortak ay, bir ebeveynin kazancının iki ay azalması hâlinde devreye girer.

Gelir sınırını aşarsam hiç alamam mı?

Doğumdan önceki son tamamlanmış vergilendirme döneminde vergiye tabi gelir 175.000 €'yu aşıyorsa (iki hak sahibi varsa toplam 175.000 €) hak doğmaz (BEEG § 1 Abs. 8).

Başvuruyu doğumdan ne kadar sonra yapabilirim?

Başvuru için kesin bir son tarih yoktur; ancak geriye dönük ödeme yalnızca başvurudan önceki üç yaşam ayını kapsar.

Türk vatandaşları da alabilir mi?

Almanya'da ikamet ve diğer genel şartların yanı sıra, serbest dolaşım hakkı yoksa oturum belgesinin BEEG § 1 Abs. 7 kapsamına girmesi gerekir. Türk vatandaşları için AB–Türkiye ortaklık hukukundan (ör. ARB 3/80) ek haklar doğabilir; bunu Elterngeldstelle bireysel olarak değerlendirir.

Kaynaklar

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Dieser Inhalt dient der allgemeinen Information und ersetzt keine Rechtsberatung.

Son kontrol / Zuletzt geprüft: 19.11.2026

spot_img

İlgili yazılar

Kimlik, pasaport, oturum kartı veya ehliyet kaybolursa: Almanya'da ne yapmalı?

Son güncelleme: 20.11.2026 Cüzdan çalındı, çanta kayboldu: Almanya'da kimlik, pasaport, oturum kartı veya ehliyet kaybolduğunda kanun sizden gecikmeden bildirim...

Almanya'da Türk pasaportu, kimlik kartı ve e-Devlet şifresi: Konsolosluk işlemleri

Son güncelleme: 20.11.2026 Almanya'da yaşayan Türk vatandaşları pasaport, kimlik kartı ve nüfus işlemlerini Türkiye'deki nüfus müdürlükleri yerine Türk dış...

Bakımevi masrafları 2026: Eigenanteil, kasa katkısı ve Hilfe zur Pflege

Son güncelleme: 20.11.2026 Bir yakınınızın bakımevine (Pflegeheim) taşınması gerektiğinde ilk soru genellikle maliyettir. Bakım sigortası masrafların yalnızca bir kısmını...

Entlastungsbetrag, Verhinderungspflege ve Kurzzeitpflege 2026: 131 € ve 3.539 € bütçe

Son güncelleme: 20.11.2026 Evde bakım çoğu zaman bir aile üyesinin omuzlarındadır. Bakım yapan kişi hastalanırsa, tatile çıkmak isterse ya...