Son güncelleme: 20.11.2026
Almanya'da evlenmek isteyen çiftlerin ilk adresi nüfus dairesidir (Standesamt). Eşlerden biri Türk vatandaşıysa iki konu daha önem kazanır: Türk makamlarından alınacak evlenme ehliyet belgesi (Ehefähigkeitszeugnis) ve Almanya'da yapılan evliliğin Türk nüfus kütüğüne tescili. Bu rehberde nikâhın Almanya'da nasıl başvurulduğunu, hangi belgelerin istendiğini ve evliliğin Türk konsolosluğuna nasıl bildirildiğini kanun metinlerine ve resmî sayfalara dayanarak anlatıyoruz.
Kısaca
Almanya'da evlilik, eşlerden birinin oturduğu yerdeki Standesamt'a başvurularak yapılır (PStG § 12). Yabancı hukukuna tabi olan eş, kendi ülkesinin makamından evlenmesine engel olmadığını gösteren bir evlenme ehliyet belgesi sunmalıdır; belge altı ay geçerlidir (BGB § 1309). Almanya'da yapılan evlilik, Türk vatandaşları için 30 gün içinde Türk dış temsilciliğine bildirilmelidir (5490 sayılı Kanun md. 24). Ücretler eyalete göre değişir; Berlin'de başvuru ve inceleme 45 €, yabancı hukukun dikkate alınması gereken her eş için ayrıca 45 € tutmaktadır; eşlerden biri yalnızca Türk vatandaşıysa toplam en az 90 € (Stand: 20.11.2026).
Adım 1: Standesamt'a başvuru (Anmeldung der Eheschließung)
Evlenmek isteyen çiftler, niyetlerini eşlerden birinin ikamet ettiği veya olağan olarak kaldığı yerdeki nüfus dairesine sözlü ya da yazılı olarak bildirir (PStG § 12 Abs. 1). Nüfus dairesi evliliğe bir engel olup olmadığını inceler (PStG § 13). Engel bulunmazsa çiftlere evliliğin yapılabileceği bildirilir. Bu bildirimden sonra altı ay içinde evlenilmezse başvurunun yenilenmesi gerekir (PStG § 13 Abs. 4).
Berlin'in resmî hizmet sayfasına göre başvuru yapılan nüfus dairesindeki inceleme tamamlandıktan sonra çiftler altı ay içinde Almanya'daki herhangi bir nüfus dairesinde evlenebilir. Eşlerden biri yabancı uyruklu, sonradan vatandaşlığa geçmiş veya yurt dışında doğmuşsa nüfus daireleri genellikle önce kişisel bir ön görüşme ister; hangi belgelerin gerektiği bu görüşmede belirlenir.
Hangi belgeler istenir?
Kanuna göre eşler başvuruda resmî belgelerle şunları kanıtlamalıdır (PStG § 12 Abs. 2):
- medeni hâl ve kişisel durum (örneğin doğum belgesi),
- ikamet yeri,
- vatandaşlık (pasaport veya kimlik kartı),
- daha önce evlenmiş olanlar için son evlilik ve bu evliliğin sona erdiği (boşanma kararı veya ölüm belgesi).
Türkiye'deki Alman dış temsilciliklerinin listesine göre Türk nişanlı için ayrıca kendi ülke makamından alınmış evlenme ehliyet belgesi gerekir. Uluslararası doğum belgesi (Formül A) ve uluslararası evlenme ehliyet belgesi, ilgili uluslararası sözleşmeler gereği apostil veya tasdik gerektirmez; Türk dış temsilciliklerinin düzenlediği belgeler de tasdikten muaftır. Almanca olmayan belgeler kural olarak Almanya'da yeminli bir tercüman tarafından çevrilmelidir ve nüfus dairesine asılları sunulur. Kesin liste nüfus dairesine ve kişisel duruma göre değişebilir.
Evlenme ehliyet belgesi (Ehefähigkeitszeugnis)
Çifte vatandaşlar: Hem Alman hem Türk vatandaşı olanlar Almanya'da Alman vatandaşı olarak işlem görür (EGBGB Art. 5 Abs. 1 Satz 2); evlenme ehliyet belgesi ise yalnızca evlenme ehliyeti yabancı hukuka tabi olanlardan istenir (BGB § 1309). Bu nedenle çifte vatandaşlardan Türk makamlarının evlenme ehliyet belgesi istenmez. Evliliği Türk nüfusuna bildirme yükümlülüğü ise devam eder.
Alman hukukuna göre evliliğin koşulları her nişanlı için kendi vatandaşlık hukukuna tabidir (EGBGB Art. 13 Abs. 1). Bu nedenle yabancı hukukuna tabi olan biri, kendi ülkesinin iç makamından evlenmesine o ülke hukukuna göre bir engel olmadığını gösteren bir belge getirmeden evlenmemelidir (BGB § 1309 Abs. 1). Belge, düzenlendiği tarihten itibaren altı ay içinde evlenilmezse geçerliliğini yitirir; belgede daha kısa bir süre yazıyorsa o süre geçerlidir.
Türk vatandaşları bu belgeyi Türk makamlarından alır. Almanya'da yaşayanlar için yetkili yer bağlı oldukları Türk başkonsolosluğudur; randevu ve güncel belge listesi için konsolosluğun resmî sayfasına bakın. Belge alınamıyorsa, nüfus dairesi aracılığıyla eyalet yüksek mahkemesi başkanından muafiyet istenebilir; kanuna göre muafiyet özellikle bu belgeyi hiç düzenlemeyen ülkelerin vatandaşları için öngörülmüştür (BGB § 1309 Abs. 2). Muafiyet işlemi ayrıca ücretlidir.
Yaş sınırı
Alman Medeni Kanunu'na göre evlilik reşit olmadan, yani 18 yaşından önce yapılamaz; 16 yaşını doldurmamış biriyle evlilik geçerli olarak kurulamaz (BGB § 1303). Türk hukukunda da evlenme yaşı kural olarak 18'dir; Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne göre 17 yaşını tamamlayanlar veli izniyle, 16 yaşını dolduranlar hâkim izniyle evlenebilir. Reşit olmayanların evliliği konusunda Almanya'da hangi kuralların uygulanacağını nüfus dairesi tek tek inceler.
Ücretler: Berlin örneği
Nüfus dairesi ücretleri eyalet hukukuna göre belirlenir. Berlin'in resmî hizmet sayfasına göre (Stand: 20.11.2026):
- başvuru ve evlilik koşullarının incelenmesi: 45 €,
- yabancı hukukun dikkate alınması gereken her eş için ayrıca: 45 €,
- evliliğin başvurunun yapıldığı daireden başka bir nüfus dairesinde kıyılması: ayrıca 40 €,
- Almanca evlenme belgesi: 12 €; çok dilli uluslararası evlenme belgesi (Formül B): 12 €.
Berlin'e göre eşlerden biri Almancayı yeterince bilmiyorsa nikâhta yeminli bir tercüman bulunması gerekir.
Evlenme ehliyet belgesinden muafiyet, yeminli beyan, mesai dışı nikâh veya daire dışında nikâh için ek ücretler alınabilir. Diğer eyaletlerdeki tutarlar farklı olabilir.
Adım 2: Evliliği Türk nüfusuna tescil ettirmek
Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 24. maddesine göre Türk vatandaşlarının yurt dışında yabancı yetkili makamlar önünde yaptığı evlilikler, Türk Medeni Kanunu'na uygun olmak ve evliliği geçersiz kılan bir sebep bulunmamak kaydıyla geçerlidir. Evlilik, yabancı makamdan alınan belgenin en geç 30 gün içinde dış temsilciliğe verilmesi veya gönderilmesiyle bildirilir. Kanun bildirim yükümlülüğünü kocaya, koca yabancıysa kadına verir. Dış temsilcilik evlenme bildirimini düzenleyip Türkiye'deki nüfus müdürlüğüne gönderir.
Bunun için en pratik belge, nüfus dairesinin düzenlediği çok dilli uluslararası evlenme belgesidir (Formül B). Evlilik sonrasında Türk kimlik kartı veya pasaport bilgileri değişecekse ayrıca Türk pasaportu, kimlik ve e-Devlet rehberimize bakın. Türk vatandaşlığından izinle çıkmış Mavi Kart sahipleri de nüfus olaylarını dış temsilciliklere bildirmekle yükümlüdür; ayrıntılar Mavi Kart rehberimizde.
Türk konsolosluğunda evlenmek mümkün mü?
Türk mevzuatına göre dış temsilciliklere evlendirme memurluğu yetkisi verilebilir (5490 sayılı Kanun md. 22). Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne göre yurt dışında bu yetki ancak bulunulan ülkenin mevzuatı izin veriyorsa kullanılır; fahri konsoloslukların evlendirme yetkisi yoktur. Alman hukukuna göre Almanya'da evlilik kural olarak yalnızca Alman hukukunun öngördüğü biçimde, yani nüfus dairesinde yapılabilir. İstisna yalnızca eşlerden hiçbiri Alman vatandaşı değilse geçerlidir: Bu durumda eşlerden birinin ülkesinin hükümetince yetkilendirilmiş bir kişi önünde de evlenilebilir (EGBGB Art. 13 Abs. 4). Eşlerden biri Alman vatandaşıysa, örneğin çifte vatandaşsa, Almanya'da konsoloslukta kıyılan nikâh bu istisnadan yararlanamaz.
Evlilikten sonra yabancı eşin Almanya'ya gelmesi söz konusuysa aile birleşimi rehberimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Almanya'da hangi nüfus dairesine başvurmalıyım?
Eşlerden birinin ikamet ettiği veya olağan olarak kaldığı yerdeki nüfus dairesine (PStG § 12). Başvuru kabul edildikten sonra nikâh, altı ay içinde Almanya'daki başka bir nüfus dairesinde de kıyılabilir.
Evlenme ehliyet belgesi ne kadar geçerli?
Alman hukukuna göre altı ay; belgede daha kısa bir süre yazıyorsa o süre geçerlidir (BGB § 1309 Abs. 1).
Almanya'da yapılan evliliği Türk konsolosluğuna ne zamana kadar bildirmeliyim?
Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 24. maddesine göre en geç 30 gün içinde. Bildirim, yabancı makamdan alınan evlenme belgesinin dış temsilciliğe verilmesi veya gönderilmesiyle yapılır.
Türk belgelerinde apostil gerekir mi?
Uluslararası doğum belgesi (Formül A) ve uluslararası evlenme ehliyet belgesi için gerekmez; Türk dış temsilciliklerinin düzenlediği belgeler de tasdikten muaftır. Diğer belgeler için nüfus dairesinin talebi belirleyicidir.
İki Türk vatandaşı Almanya'da Türk konsolosluğunda evlenebilir mi?
Alman hukuku buna eşlerden hiçbiri Alman vatandaşı değilse izin verir (EGBGB Art. 13 Abs. 4). Türk tarafında konsolosluğun bu yetkiyi kullanıp kullanmadığını bağlı olduğunuz konsolosluğun resmî sayfasından öğrenin; fahri konsolosluklar nikâh kıyamaz.
Düzeltme (20.11.2026): Kısaca bölümündeki 'toplam en az 90 €' bilgisi, yalnızca eşlerden birinin başka vatandaşlığı olmadan Türk vatandaşı olduğu durumlar için geçerli olacak şekilde düzeltildi.
Kaynaklar
- Personenstandsgesetz § 12 – Anmeldung der Eheschließung
- Personenstandsgesetz § 13 – Prüfung der Ehevoraussetzungen (6 Monate)
- BGB § 1309 – Ehefähigkeitszeugnis für Ausländer
- BGB § 1303 – Ehemündigkeit
- EGBGB Art. 13 – Eheschließung (Abs. 1 und 4)
- Service Berlin – Eheschließung anmelden – mit Auslandsbeteiligung (Gebühren, Dolmetscher, Gültigkeit 6 Monate)
- Deutsche Vertretungen in der Türkei – Urkunden, Eheschließung, Befreiung von der Legalisation
- Nüfus Hizmetleri Kanunu (5490), md. 22–24
- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü – Evlenme İşlemleri
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Dieser Inhalt dient der allgemeinen Information und ersetzt keine Rechtsberatung.
Son kontrol / Zuletzt geprüft: 20.11.2026


