Almanya'da federalizm: Federal devlet, eyaletler ve Federal Konsey

Tarih:

Paylaş:

Son güncelleme: 20.11.2026

Almanya'da federalizm, devlet görevlerinin federal devlet (Bund) ile eyaletler (Länder) arasında paylaşılması demektir. Okul tatillerinin neden eyaletten eyalete farklı olduğu, polisin neden eyalete bağlı olduğu veya aynı yasanın neden farklı dairelerde uygulandığı bu sistemle açıklanır. Bu rehberde yetki paylaşımını, Federal Konsey'in (Bundesrat) rolünü ve belediyelerin yerini Anayasa'ya (Grundgesetz) dayanarak anlatıyoruz.

Kısaca

Almanya bir federal devlettir (Anayasa Madde 20) ve 16 eyaletten oluşur. Anayasa'ya göre devlet görevleri, Anayasa aksini öngörmedikçe eyaletlere aittir (Madde 30). Dış politika, savunma, vatandaşlık ve göç gibi alanlarda yasaları federal devlet çıkarır; okul, polis ve kültür gibi alanlar büyük ölçüde eyaletlerdedir. Federal yasaları çoğunlukla eyaletler ve belediyeler uygular. Eyaletler federal yasamaya Federal Konsey aracılığıyla katılır; Federal Konsey'de toplam 69 oy vardır.

Federal devlet ilkesi

Anayasa'nın 20. maddesine göre Federal Almanya Cumhuriyeti demokratik ve sosyal bir federal devlettir. Federal düzen, Anayasa değişikliğiyle bile kaldırılamaz: Federasyonun eyaletlere bölünmesi ve eyaletlerin yasamaya katılımı ilkesine dokunan değişiklikler yasaktır (Madde 79 Abs. 3).

Eyaletler kendi anayasalarına, parlamentolarına (Landtag; şehir devletlerinde Bürgerschaft veya Abgeordnetenhaus) ve hükümetlerine sahiptir. Anayasa'nın başlangıç bölümünde (Präambel) adı geçen 16 eyalet vardır.

Yetkiler nasıl paylaşılır?

Temel kural: Eyaletler yetkilidir

Devlet yetkilerinin kullanılması ve devlet görevlerinin yerine getirilmesi, Anayasa aksini öngörmedikçe veya buna izin vermedikçe eyaletlerin işidir (Madde 30). Yasama için de aynı kural geçerlidir: Anayasa federal devlete yetki vermediği sürece yasa çıkarma yetkisi eyaletlerdedir (Madde 70).

Federal devletin münhasır yetkileri

Anayasa'nın 73. maddesi, yalnızca federal devletin yasa çıkarabileceği alanları sayar. Bunlar arasında şunlar vardır:

  • Dış ilişkiler ve savunma,
  • Federal vatandaşlık,
  • Pasaport, nüfus kaydı ve kimlik işleri,
  • Göç ve yerleşme serbestîsi,
  • Para birimi ve gümrük,
  • Hava trafiği, posta ve telekomünikasyon.

Örneğin vatandaşlığa geçişin koşulları federal yasayla belirlenir; bunu vatandaşlık rehberimizde anlattık.

Ortak (rekabet eden) yasama

Bazı alanlarda hem federal devlet hem eyaletler yasa çıkarabilir. Bu alanlarda eyaletler, federal devlet yetkisini bir yasayla kullanmadığı sürece ve ölçüde yasa çıkarabilir (Madde 72). Medeni hukuk, ceza hukuku ve iş hukuku gibi alanlar bu gruptadır (Madde 74).

Eyaletlerin ağırlıkta olduğu alanlar

Okul eğitimi, polis ve kültür gibi alanlarda düzenlemeler büyük ölçüde eyaletlere aittir. Bütün okul sistemi devletin denetimi altındadır (Madde 7 Abs. 1); okul alanında federal devletin genel bir yasama yetkisi yoktur. Bu yüzden okul sistemi eyaletten eyalete farklıdır; ayrıntıları okul sistemi rehberimizde bulabilirsiniz. Polis alanında da federal yetkiler vardır: Federal Kriminal Dairesi (BKA) eliyle uluslararası terör tehlikesinin önlenmesi ve kriminal polis alanında federal devlet ile eyaletlerin işbirliği, federal devletin münhasır yasama yetkisindedir (Madde 73 Abs. 1 Nr. 9a ve 10). Resmî tatillerin çoğunu da eyaletler belirler; bkz. resmî tatiller rehberimiz.

Federal yasaları kim uygular?

Almanya'da federal yasaların büyük bölümünü federal daireler değil, eyaletler uygular. Anayasa'ya göre eyaletler federal yasaları, Anayasa aksini öngörmedikçe kendi işleri olarak yürütür (Madde 83). Bu nedenle örneğin oturum izni veya araç kaydı federal kurallara dayanır, ancak başvuru eyalet veya belediye dairesine yapılır. Yabancıların oturum ve yerleşme hukuku, rekabet eden yasama alanındadır (Madde 74 Abs. 1 Nr. 4); federal devlet bu alanı Oturum Kanunu (AufenthG) ile düzenlemiştir.

Belediyeler

Anayasa, belediyelere yerel topluluğun bütün işlerini yasalar çerçevesinde kendi sorumluluklarında düzenleme hakkı tanır (Madde 28 Abs. 2). Nüfus kaydı gibi birçok gündelik işlem belediyelerde yapılır; örneğin adres değişikliği.

Federal Konsey (Bundesrat)

Eyaletler, federal yasamaya ve yönetime Federal Konsey aracılığıyla katılır (Madde 50). Federal Konsey seçimle oluşmaz: Üyeleri eyalet hükümetlerinin üyeleridir (Madde 51 Abs. 1). Her eyaletin nüfusuna göre en az üç, en fazla altı oyu vardır (Madde 51 Abs. 2).

Federal Konsey'e göre toplam oy sayısı 69'dur. Kararlar için genellikle gerekli olan mutlak çoğunluk 35, bazı durumlarda gereken üçte iki çoğunluk 46 oydur. Üyeleri eyalet hükümetleri atar ve geri çağırır (Madde 51 Abs. 1). Bu nedenle bir eyalette hükümet değişirse, o eyaletin Federal Konsey'deki üyeleri de değişir.

Sık sorulan sorular

Almanya'da kaç eyalet var?

Almanya 16 eyaletten oluşur. Berlin, Hamburg ve Bremen hem şehir hem eyalettir (şehir devletleri).

Okul tatilleri neden eyaletten eyalete farklı?

Anayasa, okul alanında federal devlete genel bir yasama yetkisi vermez; bütün okul sistemi devletin denetimi altındadır (Madde 7 Abs. 1) ve bu görev eyaletlere aittir (Madde 30 ve 70). Bu nedenle okul düzeni ve tatil dönemleri eyaletler tarafından belirlenir.

Federal Konsey seçimle mi belirlenir?

Hayır. Federal Konsey üyeleri eyalet hükümetlerinin üyeleridir. Üyeleri eyalet hükümetleri atar ve geri çağırır. Bir eyalette hükümet değişirse, o eyaletin Federal Konsey'deki üyeleri de değişir.

Federal yasa olduğu hâlde neden başvuruyu belediyeye yapıyorum?

Anayasa'ya göre federal yasaları kural olarak eyaletler kendi işleri olarak uygular (Madde 83). Eyaletler bu görevlerin bir kısmını belediyelere devreder. Bu yüzden federal kurallara dayanan birçok işlem yerel dairelerde yapılır.

Kaynaklar

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Dieser Inhalt dient der allgemeinen Information und ersetzt keine Rechtsberatung.

Son kontrol / Zuletzt geprüft: 20.11.2026

spot_img

İlgili yazılar

Kimlik, pasaport, oturum kartı veya ehliyet kaybolursa: Almanya'da ne yapmalı?

Son güncelleme: 20.11.2026 Cüzdan çalındı, çanta kayboldu: Almanya'da kimlik, pasaport, oturum kartı veya ehliyet kaybolduğunda kanun sizden gecikmeden bildirim...

Almanya'da Türk pasaportu, kimlik kartı ve e-Devlet şifresi: Konsolosluk işlemleri

Son güncelleme: 20.11.2026 Almanya'da yaşayan Türk vatandaşları pasaport, kimlik kartı ve nüfus işlemlerini Türkiye'deki nüfus müdürlükleri yerine Türk dış...

Bakımevi masrafları 2026: Eigenanteil, kasa katkısı ve Hilfe zur Pflege

Son güncelleme: 20.11.2026 Bir yakınınızın bakımevine (Pflegeheim) taşınması gerektiğinde ilk soru genellikle maliyettir. Bakım sigortası masrafların yalnızca bir kısmını...

Entlastungsbetrag, Verhinderungspflege ve Kurzzeitpflege 2026: 131 € ve 3.539 € bütçe

Son güncelleme: 20.11.2026 Evde bakım çoğu zaman bir aile üyesinin omuzlarındadır. Bakım yapan kişi hastalanırsa, tatile çıkmak isterse ya...