Uçuş gecikmesi, iptal ve bagaj kaybında yolcu hakları

Tarih:

Paylaş:

Son güncelleme: 21.11.2026

Almanya ile Türkiye arasındaki uçuşlarda gecikme, iptal veya kayıp bagaj olduğunda yolcuların hakları büyük ölçüde iki düzenlemeye dayanır: AB'nin Yolcu Hakları Tüzüğü (Verordnung (EG) Nr. 261/2004) ve Türkiye'nin Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmeliği (SHY-YOLCU). Hangisinin geçerli olduğu kalkış havalimanına ve uçuşu yapan havayolunun nereli olduğuna bağlıdır. Bagaj için ise uluslararası Montreal Sözleşmesi uygulanır.

Kısaca

AB tüzüğü, AB'deki bir havalimanından kalkan tüm uçuşlarda ve Türkiye'den AB'ye AB havayolu ile yapılan uçuşlarda geçerlidir. Varışta 3 saat veya daha fazla gecikme, iptal veya uçağa alınmama hâlinde mesafeye göre 250, 400 veya 600 € tazminat doğabilir; olağanüstü koşullarda tazminat yoktur. Türk havayolunun Türkiye'den kalkan uçuşlarında SHY-YOLCU uygulanır; dış hatlarda tutarlar aynıdır. Kayıp veya geciken bagajda havayolu, 28.12.2024'ten bu yana yolcu başına 1.519 Özel Çekme Hakkına (SDR) kadar sorumludur.

Hangi kural ne zaman geçerli?

AB tüzüğü (Madde 3) şu yolcuları kapsar:

  • AB'deki bir havalimanından kalkan uçuşların yolcuları: havayolunun AB'li ya da Türk olması fark etmez. Örneğin Frankfurt'tan İstanbul'a Türk Hava Yolları ile yapılan uçuş kapsamdadır.
  • AB dışındaki bir havalimanından AB'ye gelen uçuşların yolcuları, ancak uçuşu yapan havayolu AB havayolu ise ve yolcu bu uçuş için Türkiye'nin mevzuatına göre zaten tazminat veya yardım almamışsa.

Türk SHY-YOLCU yönetmeliği (Madde 2) ise Türk havayollarının Türkiye'deki havalimanlarına ve havalimanlarından yaptığı tüm uçuşlarla yabancı havayollarının Türkiye'den kalkan uçuşlarını kapsar. Buna göre:

Uçuş AB 261/2004 SHY-YOLCU
Almanya → Türkiye, herhangi bir havayolu Evet Türk havayoluysa evet
Türkiye → Almanya, AB havayolu Evet (Türkiye'de tazminat alınmadıysa) Evet
Türkiye → Almanya, Türk havayolu Hayır Evet

Her iki düzenleme de onaylı bir rezervasyon ve zamanında check-in şartı arar. AB tüzüğü ücretsiz veya halka açık olmayan indirimli biletlerle yapılan yolculukları kapsamaz (Madde 3 Abs. 3); Türk yönetmeliği ise ücretsiz seyahat eden yolcuları, halka açık olmayan indirimli biletle seyahat edenleri ve biriktirilen mil veya puanlarla seyahat edenleri de açıkça kapsar (SHY-YOLCU md. 2/1-c).

Tazminat tutarları ve 3 saat kuralı

AB tüzüğünün 7. maddesine göre tazminat uçuş mesafesine göre belirlenir:

  • 1.500 km'ye kadar: 250 €,
  • AB içinde 1.500 km'yi aşan uçuşlar ile diğer uçuşlarda 1.500–3.500 km: 400 €,
  • diğer tüm uçuşlar (3.500 km üzeri): 600 €.

Havayolu alternatif bir uçuş sunduysa ve yolcu son varış noktasına planlanandan en fazla 2 saat (1.500 km'ye kadar), 3 saat (1.500–3.500 km) veya 4 saat (diğer uçuşlar) geç ulaştıysa, tazminat yüzde 50 azaltılabilir (Madde 7 Abs. 2).

Almanya'dan Türkiye'ye uçuşların çoğu 1.500–3.500 km aralığındadır; örneğin Frankfurt–İstanbul kuş uçuşu yaklaşık 1.840 km, Hamburg–Antalya yaklaşık 2.450 km tutar (havalimanı koordinatlarından gazetta hesabı). Münih–İstanbul ise yaklaşık 1.550 km ile sınıra yakındır; kendi uçuşunuzun mesafesini kontrol edin.

Tüzüğün metni gecikmede tazminatı açıkça düzenlemez; Avrupa Birliği Adalet Divanı Sturgeon kararında (C-402/07 ve C-432/07, 19.11.2009) varış noktasına 3 saat veya daha fazla gecikmeyle ulaşan yolcuların iptal durumundaki yolcular gibi tazminat isteyebileceğine hükmetti. AB'nin resmî bilgi portalı Your Europe de varış noktasına 3 saat veya daha fazla gecikmeyle ulaşan yolcuların tazminat talep edebileceğini belirtir. İptal ve uçağa alınmama durumlarında tazminat hakkı ayrıca düzenlenmiştir. Havayolu, gecikmenin veya iptalin tüm makul önlemlere rağmen önlenemeyecek olağanüstü koşullardan kaynaklandığını kanıtlarsa tazminat ödemez; bu durumda da yardım (yiyecek, içecek, gerekirse otel) ve geri ödeme ya da alternatif uçuş hakları devam eder.

SHY-YOLCU'nun 8. maddesi dış hat uçuşları için aynı tutarları öngörür: 1.500 km'ye kadar 250 €, 1.500–3.500 km arası 400 €, 3.500 km üzeri 600 €; iç hatlarda 100 €. 10.12.2024'te yapılan değişiklikle teknik ve operasyonel nedenlerle gecikip son varış noktasına 3 saat veya daha geç ulaştırılan yolculara da tazminat ve geri ödeme hükümleri uygulanır.

Bagaj kaybolursa, hasar görürse veya gecikirse

Uluslararası uçuşlarda bagaj sorumluluğu Montreal Sözleşmesi'ne dayanır. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'ne (ICAO) göre bagajın kaybı, hasarı veya gecikmesinde havayolunun sorumluluk sınırı 28 Aralık 2024'ten itibaren yolcu başına 1.519 SDRdır. SDR, Uluslararası Para Fonu'nun hesap birimidir; avro karşılığı kura göre değişir.

  • Hasar: Fark edilir edilmez, kayıtlı bagajda en geç 7 gün içinde havayoluna yazılı bildirim (Sözleşme md. 31).
  • Gecikme: Bagaj teslim edildikten sonra en geç 21 gün içinde yazılı bildirim.
  • Kayıp: Havayolu kaybı kabul ederse veya kayıtlı bagaj gelmesi gereken günden itibaren 21 gün içinde gelmezse, yolcu kayıp bagaj için haklarını kullanabilir (md. 17 Abs. 3).
  • Havalimanında bagaj masasında hasar veya kayıp tutanağı (PIR) düzenletin, makbuzları saklayın.

Bildirim süreleri kaçırılırsa, havayolunun kasıtlı yanıltması dışında dava hakkı düşer (md. 31 Abs. 4). Tazminat davası ayrıca uçağın varış yerine ulaştığı veya ulaşması gereken günden itibaren 2 yıl içinde açılmalıdır; bu bir hak düşürücü süredir (md. 35).

Hakkınızı nasıl ararsınız?

  1. Uçuş numarası, planlanan ve gerçek varış saati, biniş kartı ve masrafların fişlerini saklayın.
  2. Talebinizi önce yazılı olarak doğrudan uçuşu yapan havayoluna iletin.
  3. AB tüzüğünün uygulanmasını Almanya'da Luftfahrt-Bundesamt (LBA) denetler. LBA'ya şikâyette bulunabilirsiniz; ancak LBA'nın kendi açıklamasına göre kurum yolculara tazminat ödemez ve tek tek yolcuların taleplerini havayoluna karşı takip edemez, yalnızca kurallara aykırılıkta havayoluna para cezası verebilir. Havayolu ödemezse talep, LBA'ya göre ödeme emri veya dava yoluyla ya da bir uzlaştırma (Schlichtung) sürecinde takip edilir. Türk düzenlemesinde denetim makamı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'dür (SHGM).
  4. Zamanaşımı: Almanya'da tazminat talepleri genel zamanaşımı süresine tabidir: 3 yıl (Alman Medeni Kanunu, BGB § 195). Süre, talebin doğduğu ve yolcunun bunu öğrendiği yılın sonunda başlar (BGB § 199); örneğin Temmuz 2026'daki bir gecikme için talep 31 Aralık 2029'da zamanaşımına uğrar.

Seyahat öncesi pasaport ve kimlik işlemleri için konsolosluk işlemleri rehberimize, yolculuk sırasında belgeleriniz kaybolursa kayıp belgeler yazımıza bakabilirsiniz. Hangi sigortaların zorunlu olduğunu sigortalar rehberimizde anlattık.

Sık sorulan sorular

İstanbul'dan Düsseldorf'a Türk havayoluyla uçuşum 4 saat gecikti; AB tazminatı alabilir miyim?

Hayır, AB tüzüğü Türkiye'den kalkan uçuşlarda yalnızca AB havayolları için geçerlidir. Ancak Türk havayolunun bu uçuşu SHY-YOLCU kapsamındadır; teknik veya operasyonel nedenli 3 saat ve üzeri gecikmelerde orada tazminat hükümleri uygulanır.

Almanya'dan Türkiye'ye uçuşta tazminat ne kadar?

Mesafe genellikle 1.500–3.500 km arasındadır; bu durumda AB tüzüğüne göre 400 €. Uçuş 1.500 km'nin altındaysa 250 €.

Hava muhalefeti nedeniyle iptal edilen uçuşta para alır mıyım?

Havayolu olağanüstü koşulları kanıtlarsa tazminat ödemez. Bilet ücretinin iadesi veya alternatif uçuş ile bekleme sırasında yardım hakkı ise devam eder.

Hasarlı bavulu ne zamana kadar bildirmeliyim?

Montreal Sözleşmesi'ne göre kayıtlı bagajda hasar en geç 7 gün, gecikme ise teslimden sonra en geç 21 gün içinde yazılı olarak bildirilmelidir.

AB tüzüğünün uygulanmasını Almanya'da kim denetler?

Luftfahrt-Bundesamt (LBA). LBA'ya şikâyette bulunabilirsiniz, ancak LBA tek tek yolcuların tazminat taleplerini takip etmez. Talebinizi önce havayoluna iletin; ödeme yapılmazsa ödeme emri, dava veya uzlaştırma yolu kalır. Almanya'da talepler kural olarak 3 yıl içinde, talebin doğduğu yılın sonundan itibaren hesaplanarak zamanaşımına uğrar.

İlgili yazılar: Almanya–Türkiye seyahatinde bagaj, gümrük ve nakit para kuralları

Kaynaklar

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Dieser Inhalt dient der allgemeinen Information und ersetzt keine Rechtsberatung.

Son kontrol / Zuletzt geprüft: 21.11.2026

En yeni çıkanlar

En çok okunanlar

spot_img

İlgili yazılar

Almanya'da pazar günü alışveriş ve mağaza saatleri

Son güncelleme: 22.11.2026 Almanya'da pazar günleri çoğu mağaza kapalıdır. Bunun dayanağı, Weimar Anayasası'nın hâlâ geçerli 139. maddesinin Grundgesetz'in 140....

Almanya'da fitness stüdyosu üyeliği, süre ve fesih

Son güncelleme: 22.11.2026 Ticari bir fitness stüdyosuna üye olurken sözleşme süresi, yenileme ve fesih sıkça uyuşmazlık konusudur. 1 Mart...

P-Konto: haciz koruma hesabı (2026 tavanları)

Son güncelleme: 22.11.2026 Hesabınıza haciz (Kontopfändung) gelirse, korunmasız bir vadesiz hesap kilitlenebilir. Koruma, hesabın haciz koruma hesabına (Pfändungsschutzkonto, P-Konto)...

İş göremezlik belgesi ve eAU (elektronik rapor)

Son güncelleme: 22.11.2026 Hastalanıp çalışamadığınızda işvereni nasıl ve ne zaman haberdar etmeniz, iş göremezlik belgesinin (Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung) nasıl iletildiği 2023'ten...