Son güncelleme: 22.11.2026
Almanya'da pazar günleri çoğu mağaza kapalıdır. Bunun dayanağı, Weimar Anayasası'nın hâlâ geçerli 139. maddesinin Grundgesetz'in 140. maddesiyle birlikte pazar ve resmî tatili dinlenme ve manevi yükselme günü olarak korumasıdır. Mağaza saatleri 2006 federalizm reformundan beri kural olarak eyalet kanunlarıyla düzenlenir. Bu yazı o çerçeveyi resmî metne dayanarak anlatır. Eyaletlerin açık pazar günü sayısı burada tek bir rakam olarak verilmez; yürürlükteki eyalet kanununa bakılır.
Kısaca
Grundgesetz'in 140. maddesi, Weimar Anayasası'nın 139. maddesini yürürlükte tutar: Pazar ve resmî tatiller, dinlenme ve manevi yükselme günleri olarak kanunla korunur. Hafta içi ve cumartesi açılış saatleri ile istisnai açık pazar günleri (verkaufsoffene Sonntage) eyaletlerin mağaza açılış kanunlarındadır; federal tek bir “pazar sayısı” yoktur. İstisnalar kural olarak sınırlıdır ve çoğu eyalette özel bir vesileye bağlanır. Resmî tatillerde dükkânların durumu da eyalet kanununa ve resmî tatiller listesine bağlıdır.
Anayasal çerçeve
Weimar Anayasası'nın 139. maddesi, bugün Grundgesetz'in 140. maddesi aracılığıyla federal anayasa hükmü olarak geçerlidir: Pazar ve devletçe tanınan bayram günleri, dinlenme ve manevi yükselme günleri olarak kanunla korunur. Bu, pazarın kural olarak çalışma ve alışveriş günü olmamasını anayasa düzeyinde taşır. Ayrıntılı istisnalar, anayasa sınırları içinde, kanun koyucuya – pratikte eyaletlere – bırakılır.
Federal Anayasa Mahkemesi, Berlin'in mağaza açılış kanununa ilişkin 1 Aralık 2009 tarihli kararında (1 BvR 2857/07) pazar korumasının anayasal ağırlığını incelemiştir. Mahkeme, Berlin'de dört Advent pazarının tamamında açılışa izin veren kuralı anayasayla bağdaşmaz buldu; kural 31 Aralık 2009'a kadar uygulanabildi, diğer şikâyetler reddedildi. Açık pazarlar istisna olarak kalmalıdır. Kararın tam gerekçesi mahkemenin resmî sitesindedir.
Saatleri kim belirler?
2006 federalizm reformundan sonra mağaza açılış saatleri esas itibarıyla eyalet yetkisindedir. Hafta içi ve cumartesi için bazı eyaletler geniş, hatta gece boyu açılışa izin verir; bazılarında akşam saatleri daha dardır. Hangi saatin sizin eyaletinizde geçerli olduğu, o eyaletin yürürlükteki Ladenöffnungsgesetz, Ladenöffnungszeitengesetz veya (Bavyera'da 1 Ağustos 2025'ten beri) Bayerisches Ladenschlussgesetz metninden öğrenilir. Bu yazıda 16 eyaletin saat tablosu yayımlanmaz. Eyaletlerin yasa yetkisini federalizm yazımızda anlattık.
Açık pazar günleri
Eyalet kanunları, yılda sınırlı sayıda pazarın belirli yerlerde alışverişe açılmasına izin verebilir (verkaufsoffene Sonntage). Şartlar eyaletten eyalete değişir: çoğu yerde bir şenlik, pazar veya benzeri vesile aranır; izin verilen gün sayısı ve başvuru usulü kanun ve belediye uygulamasına bağlıdır. Federal çapta tek bir “yılda şu kadar pazar” kuralı yoktur; bu yüzden bu yazıda ortak bir rakam verilmemiştir.
Advent ve Noel pazarlarının kendine özgü kuralları vardır; onları Noel pazarları yazımızda ele aldık. Açık bir pazar günü, resmî tatil ile aynı şey değildir.
Eczane nöbeti, benzin istasyonu, tren istasyonu veya tatil yöresi gibi bazı satış yerleri için eyalet kanunlarında ayrı istisnalar bulunabilir. Bunlar genel mağaza rejimini ortadan kaldırmaz.
Sık sorulan sorular
Pazar günü bütün dükkânlar kapalı mıdır?
Kural olarak evet; anayasa pazarı dinlenme günü olarak korur. Eyalet kanunlarındaki istisnalar (sınırlı açık pazar günleri, belirli satış yerleri) bunun dışındadır.
Yılda kaç pazar alışverişe açılır?
Federal tek bir sayı yoktur. Sayı ve vesile şartı ilgili eyalet kanunundadır; belediye duyuruları somut günleri yayımlar.
Hafta içi mağazalar saat kaçta kapanır?
Bu da eyalet kanununa bağlıdır. Bazı eyaletler pazartesi–cumartesi için geniş saatler tanır, bazılarında akşam sınırı daha dardır.
Resmî tatilde dükkân açık olur mu?
Resmî tatiller de 139. madde kapsamında korunur. Açılış, kural olarak tatil ve mağaza kanunlarındaki istisnaya bağlıdır; eyalet tatil listesi ayrı yazımızdadır.
Kaynaklar
- Grundgesetz Art. 140 – Übernahme von Artikeln der Weimarer Reichsverfassung
- Weimarer Reichsverfassung Art. 139 – Sonn- und Feiertagsschutz
- BVerfG, Urteil vom 01.12.2009, 1 BvR 2857/07 (Berliner Ladenöffnungsgesetz, Sonntagsschutz)
- Grundgesetz Art. 70 – Gesetzgebungszuständigkeit der Länder (allgemeiner Rahmen)
- Bayerisches Ladenschlussgesetz Art. 13 – Inkrafttreten 01.08.2025, Außerkrafttreten des Bundes-Ladenschlussgesetzes in Bayern
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Dieser Inhalt dient der allgemeinen Information und ersetzt keine Rechtsberatung.
Son kontrol / Zuletzt geprüft: 22.11.2026


