Son güncelleme: 22.11.2026
Oturum izninizin süresi dolmak üzereyken uzatma veya başka bir izin için başvurduysanız, karar çıkana kadar yasal durumunuzu gösteren belgeye Fiktionsbescheinigung denir. Dayanak, Oturum Kanunu'nun (AufenthG) 81. maddesidir. Bu yazı, 81. maddenin 3, 4, 5 ve 5a fıkralarındaki farklı etkileri resmî metne ve resmî hizmet açıklamalarına dayanarak ayırır. Somut başvurunuzun sonucu burada öngörülmez.
Kısaca
Fiktionsbescheinigung, 81. maddenin 5. fıkrasına göre, başvurunun etkisini gösteren bir belgedir. Asıl etki, şartlar varsa kanundan doğar. Süresi dolmadan yapılan uzatma veya başka bir izin başvurusunda, eski oturum belgesi karar verilene kadar devam etmiş sayılır (81. maddenin 4. fıkrası, Fortgeltungsfiktion). Bu kural, 6. maddenin 1. fıkrasındaki Schengen vizesi (C tipi) için geçerli değildir. Oturum belgesi olmadan yasal olarak bulunan birinin ilk izin başvurusunda kalış, karar verilene kadar izinli sayılır (81. maddenin 3. fıkrası, Erlaubnisfiktion); geç başvuruda ise yalnızca sınır dışı etmenin askıya alındığı kabul edilir. İzin türlerini oturum izni türleri yazımızda özetledik.
Belge neyi gösterir?
81. maddenin 5. fıkrası, yabancıya başvurusunun etkisi hakkında bir belge (Fiktionsbescheinigung) verilmesini ister. Etki, başvurunun yasal kalış sırasında yapılması ve kanundaki şartların oluşmasıyla doğar; belge bunu kanıtlamaya yarar. Berlin'in resmî hizmet sayfasına göre belge, başvuru anında kalış hâlâ yasal ise düzenlenebilir.
Yeni gelenler için başvuru zamanlamasını ilk adımlar rehberimizde de andık. Kavram için sözlükte Fiktionsbescheinigung maddesine bakabilirsiniz.
81. maddenin 4. fıkrası: Mevcut iznin devamı
Kişi, oturum belgesinin süresi dolmadan uzatılmasını veya başka bir oturum belgesi verilmesini isterse, eski belge süresinin bittiği andan yabancılar dairesinin kararına kadar devam etmiş sayılır. Bu, 4. fıkranın 1. cümlesidir. 2. cümle, 6. maddenin 1. fıkrasındaki vizeyi (kısa süreli Schengen / C tipi) bunun dışında tutar. Geç yapılan başvuruda daire, ağır mağduriyeti önlemek için devam etkisini takdiren tanıyabilir (4. fıkranın 3. cümlesi).
Berlin hizmet sayfasına göre, 4. fıkra belgesinde eski iznin yan hükümleri – çalışma izni dahil – karar verilene kadar geçerliliğini sürdürür. Aynı açıklamaya göre, geçerli bir 4. fıkra belgesiyle yurt dışına çıkış ve Almanya'ya yeniden giriş Almanya bakımından mümkündür. Hedef ülkenin kendi giriş kuralları ayrıca bakılır; bu yazı yabancı devletlerin vize uygulamasını saymaz. Belge yalnızca geçerli pasaport veya pasaport yerine geçen belgeyle birlikte geçerlidir.
81. maddenin 3. fıkrası: İlk izin başvurusu
Oturum belgesi olmadan, ancak yasal olarak (örneğin vizesiz kalış hakkı nedeniyle) Almanya'da bulunan bir kişi izin isterse, kalışı karar verilene kadar izinli sayılır. Başvuru geç olursa, başvuru anından karara kadar yalnızca sınır dışı etmenin askıya alındığı kabul edilir (Duldungsfiktion). Berlin'e göre 3. fıkra belgesi Almanya'ya yeniden giriş hakkı vermez ve kural olarak çalışmaya izin vermez. İstisna 5a fıkrasıdır: Çıkacak oturum izni eğitim veya çalışma amaçlıysa, izinde öngörülen çalışma, kartın basımı başlatıldığı andan teslimine kadar izinli sayılır ve bu belgeye yazılır.
Schengen (C tipi) vizeyle yapılan oturum izni başvurusu, 4. fıkradaki devam etkisini doğurmaz; Berlin sayfası bu durumda Fiktionsbescheinigung düzenlenemeyeceğini belirtir.
Çalışma: 5a fıkra
81. maddenin 5a fıkrası, 3. ve 4. fıkra hâllerinde, gelecekteki oturum belgesinde eğitim (2. bölüm 3. kısım) veya çalışma (2. bölüm 4. kısım) amaçlı kalış için öngörülen çalışmanın, kartın basımının yabancılar dairesince başlatılmasından 78. maddeye göre teslimine kadar izinli sayılacağını söyler. Bu çalışma izni, 5. fıkradaki belgeye yazılır. 4. fıkrada ise, eski belgede zaten izinli olan çalışma kural olarak karar verilene kadar devam eder. İşveren değişikliği gibi kısıtlar, eski yan hükümlerde varsa ayrıca bakılır.
AB Mavi Kartı ve süresiz oturumu Mavi Kart ve süresiz oturum yazılarımızda ele aldık.
Türk vatandaşları için özel durum
Ankara Anlaşması'na dayanan Ortaklık Konseyi'nin 1/80 sayılı kararından (ARB 1/80) oturum hakkı doğmuş Türk vatandaşlarında hak, belgeden değil doğrudan bu hukuktan doğar. Oturum Kanunu'nun 4. maddesinin 2. fıkrasına göre oturum izni bu hakkı kanıtlar; süresiz oturum veya AB Daimî İkamet izni yoksa ilgili kişi bu kanıt belgesini almakla yükümlüdür. Belgenin süresi geçmiş olsa bile ARB 1/80 hakkı bu nedenle kendiliğinden düşmez; yine de uzatmayı zamanında isteyin. ARB 1/80 kapsamındaki Türk vatandaşları Fiktionsbescheinigung harcından muaftır (Oturum Yönetmeliği 52a maddesinin 3. fıkrasının 2. bendi ile 47. maddenin 1. fıkrasının 8. bendi; diğer başvurucular için harç 13 euro). Kararın içeriğini Ankara Anlaşması ve 1/80 sayılı Ortaklık Konseyi kararı yazımızda anlattık. Ortaklık hukuku kavramı için sözlükte Assoziationsrecht maddesine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Schengen vizesiyle başvursam Fiktionsbescheinigung alır mıyım?
81. maddenin 4. fıkrasının 2. cümlesi, 6. maddenin 1. fıkrasındaki vizeyi devam etkisinin dışında tutar. Berlin'in resmî sayfası, C tipi Schengen vizesinde bu belgenin düzenlenemeyeceğini belirtir.
4. fıkra belgesiyle çalışabilir ve seyahat edebilir miyim?
Berlin'e göre eski iznin yan hükümleri – izinli çalışma dahil – karar verilene kadar sürer; geçerli belgeyle çıkış ve yeniden giriş Almanya bakımından mümkündür. 3. fıkra belgesi yeniden girişe izin vermez; çalışma kural olarak yalnızca 5a fıkrasındaki eğitim veya çalışma amaçlı izinlerde ve belgeye yazılmışsa mümkündür.
Belge bitince etki de biter mi?
Kanuna göre asıl ölçü, yabancılar dairesinin başvuruya karar verdiği andır. Etki, şartlar varsa kanundan doğar. Belgenin somut süre kutusu daire uygulamasına bağlıdır; bu yazıda genel bir ay sayısı ileri sürülmemiştir.
Geç başvurursam ne olur?
4. fıkrada daire, ağır mağduriyeti önlemek için devam etkisini tanıyabilir. 3. fıkrada geç başvurunun etkisi, kalışın izinli sayılması değil, sınır dışı etmenin askıya alınmasıdır.
Kaynaklar
- AufenthG § 81 – Beantragung des Aufenthaltstitels (Abs. 3, 4, 5, 5a)
- Service Berlin – Fiktionsbescheinigung (Erlaubnisfiktion / Fortgeltungsfiktion, Reise und Erwerbstätigkeit)
- AufenthG § 6 – Visum (Abs. 1: Schengen-Visum)
- AufenthG § 4 – Erfordernis eines Aufenthaltstitels, Abs. 2 Nachweis bei Assoziationsrecht
- AufenthV § 47 Abs. 1 Nr. 8 – Gebühr 13 Euro für Fiktionsbescheinigung
- AufenthV § 52a Abs. 3 Nr. 2 – Gebührenbefreiung für Assoziationsberechtigte
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Dieser Inhalt dient der allgemeinen Information und ersetzt keine Rechtsberatung.
Son kontrol / Zuletzt geprüft: 22.11.2026


