Son güncelleme: 20.11.2026
Ustalık (Meister), teknisyenlik veya uzmanlık eğitimi almak, işsizken yeni bir meslek öğrenmek ya da meslek eğitiminden sonra üniversiteye gitmek isteyenler için Almanya'da devlet destekleri vardır. Bu rehberde Aufstiegs-BAföG'ü, Federal İş Ajansı'nın eğitim çekini (Bildungsgutschein), meslek diplomasına yönelik eğitimlerde ödenen primleri ve meslek sahiplerine yönelik iki devlet bursunu kanun metinlerine ve resmî program sayfalarına dayanarak anlatıyoruz.
Kısaca
Aufstiegs-BAföG, ustalık ve benzeri ileri meslek eğitimlerinde kurs ve sınav ücretlerini 15.000 €'ya kadar destekler; bunun yüzde 50'si hibedir, kalanı için KfW'den faizi düşük kredi alınabilir. Sınavı geçenlerin kalan kredisinin yüzde 50'si silinir. Tam zamanlı eğitimde geçim desteği de tamamen hibe olarak ödenir. İşsiz olan veya işsizlik tehlikesi altında olanlar, İş Ajansı'ndan Bildungsgutschein ile kurs ücretlerinin karşılanmasını isteyebilir. İş Ajansı destekli, meslek diplomasına götüren eğitimlerde ara sınavı geçenlere 1.000 €, bitirme sınavını geçenlere 1.500 € prim ödenir.
Aufstiegs-BAföG: Ustalık ve ileri meslek eğitimi
Meslek İçi Yükselme Eğitimini Destekleme Kanunu (AFBG), halk arasında Aufstiegs-BAföG olarak bilinir. Destek; örneğin usta (Meister), teknisyen (Techniker), işletme uzmanı (Fachwirt) veya eğitmen (Erzieher) gibi 700'den fazla ileri meslekî diplomaya hazırlanan kişilere yöneliktir. Eğitim tam zamanlı veya yarı zamanlı olabilir; her iki biçimde de kural olarak en az 400 ders saati gerekir; ilk ileri meslek kademesine (Berufsspezialist) hazırlayan yarı zamanlı kurslarda 200 ders saati yeterlidir (AFBG § 2 Abs. 3).
Kurs ve sınav ücretleri
Kurs ve sınav ücretleri gelir ve varlıktan bağımsız olarak toplam 15.000 €'ya kadar desteklenir. Ustalık sınavındaki uygulama işi için malzeme giderlerinin yarısı, en fazla 2.000 €'ya kadar desteklenir. Bu desteğin yüzde 50'si hibedir; geri kalanı için KfW'den kredi sözleşmesi yapma hakkı vardır (AFBG § 12 Abs. 1). İleri meslek sınavını geçenlerin, o tarihte henüz vadesi gelmemiş kurs ve sınav ücreti kredisinin yüzde 50'si silinir (AFBG § 13b Abs. 1). Eğitimden sonraki üç yıl içinde Almanya'da bir işletme kuran veya devralanlar için kanun ek bir borç silme imkânı öngörür (AFBG § 13b Abs. 2).
Tam zamanlı eğitimde geçim desteği
Tam zamanlı eğitimde ayrıca geçim desteği (Unterhaltsbeitrag) ödenir. Bunun tutarı BAföG'deki ihtiyaç tutarlarına dayanır; katılımcı için 60 €, eş ve her çocuk için 235 € artar. Bu destek gelire ve varlığa bağlıdır ve tamamen hibe olarak ödenir (AFBG § 10 Abs. 2, § 12 Abs. 2). 14 yaşından küçük çocuklarıyla yaşayan tek ebeveynler, tam ve yarı zamanlı eğitimde çocuk başına aylık 150 € çocuk bakımı eki alır (AFBG § 10 Abs. 3).
Kimler başvurabilir?
Alman ve AB vatandaşlarının yanında süresiz oturum izni (Niederlassungserlaubnis) veya AB uzun süreli oturum izni olan yabancılar da destek alabilir (AFBG § 8 Abs. 1). Diğer oturum izinleri için kanunda ayrıca koşullar vardır.
Planlanan değişiklikler
Federal hükümet 15 Temmuz 2026'da AFBG'de değişiklik için bir yasa tasarısı kabul etti. Tasarıya göre kurs ve sınav ücreti üst sınırı 18.000 €'ya, malzeme desteği 4.000 €'ya, sınav sonrası borç silme oranı yüzde 60'a, tek ebeveynlere çocuk bakımı eki 160 €'ya çıkacaktır. Tasarı Ekim 2026'dan bu yana Federal Meclis'te görüşülmektedir (Stand: 19.11.2026); henüz kabul edilmemiştir. 1 Ağustos 2027'de yürürlüğe girmesi planlanıyor. O zamana kadar mevcut tutarlar geçerlidir.
Bildungsgutschein: İş Ajansı'ndan eğitim desteği
Çalışanlar, işsizlik durumunda işe dönmeleri veya kendilerini bekleyen işsizliği önlemeleri için gerekliyse meslekî eğitim (Weiterbildung) masraflarının karşılanmasını isteyebilir. Bunun için İş Ajansı'nın kişiyi eğitimden önce danışmanlıkla bilgilendirmesi ve hem kursun hem de kurs veren kurumun destek için onaylı olması gerekir (SGB III § 81 Abs. 1). Meslek diploması olmayan veya uzun yıllar vasıfsız çalıştığı için mesleğini artık yapamayacak olanlar sonradan meslek diploması almak için de desteklenebilir (SGB III § 81 Abs. 2).
Koşullar sağlanırsa İş Ajansı bunu bir eğitim çekiyle (Bildungsgutschein) belgeler. Çek süre, bölge ve eğitim hedefi bakımından sınırlandırılabilir; kişi kursu kendisi seçer ve kurum çeki kurstan önce İş Ajansı'na sunar (SGB III § 81 Abs. 4). Karşılanabilecek masraflar kurs ücretleri, yol masrafları, gerekirse konaklama ve yemek ile çocuk bakımı masraflarıdır (SGB III § 83). Çalışmaya devam edenlerin eğitimleri de belirli koşullarla, örneğin 120 saatten uzun kurslarda, kısmen veya tamamen desteklenebilir (SGB III § 82).
Meslek diploması için primler ve aylık ek
İş Ajansı desteğiyle en az iki yıllık bir meslek eğitimine denk diplomaya götüren bir eğitime katılanlara, ara sınavı geçince 1.000 €, bitirme sınavını geçince 1.500 € prim ödenir (SGB III § 87a Abs. 1). İşsiz katılımcılar bu tür bir eğitim sırasında ayrıca aylık 150 € eğitim parası (Weiterbildungsgeld) alır (SGB III § 87a Abs. 2). Çalışırken SGB II yardımı (Grundsicherungsgeld) alanlar da belirli koşullarla bu aylık eki alabilir (SGB III § 87a Abs. 3). İşsizlik parası hakkında işsizlik parası rehberimizde bilgi bulabilirsiniz.
Meslek sahiplerine iki devlet bursu
Weiterbildungsstipendium
Meslek eğitimini çok iyi derecede bitiren gençler için Weiterbildungsstipendium, üç yıl içinde toplam 9.135 €'ya kadar eğitim desteği verir; her eğitimde yüzde 10 kendi payı vardır. Başvuru için tanınmış bir meslekte diploma ve örneğin en az 87 puan veya 1,9 ve daha iyi bir ortalama, bölgeler üstü bir meslek yarışmasında ilk üç derece ya da işverenin veya meslek okulunun gerekçeli önerisi gerekir. Programa kabul kural olarak 24 yaşına kadar mümkündür; gönüllü hizmet veya ebeveyn izni gibi durumlarda bu süre üç yıla kadar uzayabilir.
Aufstiegsstipendium
Meslek eğitimini bitirip en az iki yıl çalışmış ve meslekte özel başarı göstermiş olanlar, üniversite öğrenimi için Aufstiegsstipendium'a başvurabilir. Burs tam zamanlı öğrenimde aylık 1.072 € (992 € temel tutar ve 80 € kitap parası), çalışırken okuyanlar için yıllık 3.045 €'dur ve gelirden bağımsızdır. Üniversite öğrencilerine yönelik diğer destekleri BAföG ve burslar rehberimizde anlatıyoruz.
Yurt dışında alınmış bir meslek diplomasıyla Almanya'da çalışmak isteyenler için ilk adım genellikle diplomanın tanınmasıdır; bkz. diploma denkliği rehberimiz.
Sık sorulan sorular
Aufstiegs-BAföG gelirime bağlı mı?
Kurs ve sınav ücretleri için verilen destek gelir ve varlıktan bağımsızdır. Yalnızca tam zamanlı eğitimde ödenen geçim desteği gelire ve varlığa bağlıdır.
Aufstiegs-BAföG'ün ne kadarını geri ödemem gerekir?
Kurs ve sınav ücretlerinin yarısı hibedir. Kalan kısım için KfW kredisi alınabilir; sınavı geçerseniz o tarihte vadesi gelmemiş kredinin yüzde 50'si silinir. Tam zamanlı eğitimdeki geçim desteği tamamen hibedir.
Bildungsgutschein'i kim verir?
Federal İş Ajansı (Agentur für Arbeit). Koşullar, eğitimin işe dönmek veya işsizliği önlemek için gerekli olması, eğitimden önce İş Ajansı'nın danışmanlık yapması ve kurs ile kurumun onaylı olmasıdır (SGB III § 81).
Meslek diploması alırsam prim alabilir miyim?
İş Ajansı desteğiyle en az iki yıllık bir meslek eğitimine denk diploma için eğitime katılıyorsanız, ara sınavı geçince 1.000 €, bitirme sınavını geçince 1.500 € prim alırsınız (SGB III § 87a).
Düzeltme (21.11.2026): Kısaca bölümünde, 1.000 € ve 1.500 €'luk primlerin yalnızca İş Ajansı destekli, meslek diplomasına götüren eğitimlerde ve sınavı geçenlere ödendiği düzeltildi.
Kaynaklar
- AFBG § 2 – Förderfähige Maßnahmen (400 Unterrichtsstunden)
- AFBG § 8 – Staatsangehörigkeit
- AFBG § 10 – Umfang der Förderung (Unterhaltsbeitrag, Kinderbetreuungszuschlag)
- AFBG § 12 – Förderungsart (15.000 €, 2.000 €, 50 % Zuschuss)
- AFBG § 13b – Erlass und Stundung
- BMBFSFJ – Aufstiegs-BAföG (mehr als 700 Fortbildungsabschlüsse)
- BMBFSFJ – Wie wird mit dem Aufstiegs-BAföG gefördert?
- BMBFSFJ – Kabinettsbeschluss AFBG-Novelle (15.07.2026)
- Deutscher Bundestag – Drucksache 21/8412 (Entwurf 5. AFBG-Änderungsgesetz)
- Deutscher Bundestag – Plenarprotokoll 21/101 (14.10.2026, 1. Beratung)
- SGB III § 81 – Grundsatz, Bildungsgutschein
- SGB III § 82 – Förderung beschäftigter Arbeitnehmer
- SGB III § 83 – Weiterbildungskosten
- SGB III § 87a – Weiterbildungsprämie und Weiterbildungsgeld
- BMFTR – Weiterbildungsstipendium (9.135 €, 10 % Eigenanteil, Voraussetzungen)
- SBB (im Auftrag des Bundes) – Aufstiegsstipendium: Wie wird gefördert? (1.072 € = 992 € + 80 €; 3.045 €/Jahr; einkommensunabhängig)
- SBB (im Auftrag des Bundes) – Aufstiegsstipendium: Kann ich mich bewerben? (Ausbildung, 2 Jahre Berufstätigkeit, Leistungsnachweis)
- Weiterbildungsportal Saar (Land Saarland) – Aufstiegsstipendium (1.072 € = 992 € + 80 €; 3.045 €/Kalenderjahr)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Dieser Inhalt dient der allgemeinen Information und ersetzt keine Rechtsberatung.
Son kontrol / Zuletzt geprüft: 20.11.2026


