Son güncelleme: 21.11.2026
Almanya'da düzenlenen bir doğum belgesini Türkiye'de nüfusa kaydettirmek, Türkiye'den alınan bir diplomayı Almanya'da kullanmak veya evlilik için belge sunmak: İki ülke arasında resmî belge kullanan herkes er ya da geç "apostil" kelimesiyle karşılaşır. Bu rehberde apostilin ne olduğunu, Almanya'da ve Türkiye'de nereden alındığını ve tercümelerde nelere dikkat etmek gerektiğini resmî kaynaklara göre açıklıyoruz.
Kısaca
Almanya ve Türkiye, 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraftır. Bu nedenle bir ülkede düzenlenen resmî belge, diğer ülkede kullanılmak üzere konsolosluk onayı (Legalisation) yerine apostil şerhiyle onaylanır. Almanya'da apostili belgenin türüne göre farklı eyalet makamları verir (örneğin Bezirksregierung veya Landgericht); federal belgeler için Federal Dışişleri Dairesi (BfAA) yetkilidir. Türkiye'de idari belgelere valilikler ve kaymakamlıklar, adli belgelere adalet komisyonu başkanlıkları apostil verir. Doğum, evlilik ve ölüm için çok dilli nüfus kayıt örnekleri ise iki ülke arasında apostile gerek kalmadan kullanılabilir.
Apostil nedir?
Apostil, bir resmî belgenin (örneğin bir mahkeme, idari makam veya noter belgesi) gerçekliğini, yani imzanın ve mührün doğruluğunu onaylayan standart bir şerhtir. 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkeler arasında, belgenin kullanılacağı ülkenin konsolosluğunun ayrıca onay (Legalisation) vermesine gerek kalmaz. Apostil belgenin içeriğini değil, yalnızca gerçekliğini onaylar.
Lahey Konferansı'nın (HCCH) resmî listesine göre sözleşme Almanya'da 13 Şubat 1966'dan, Türkiye'de 29 Eylül 1985'ten beri yürürlüktedir. Federal Dışişleri Bakanlığı'nın apostil ülkeleri listesinde de Türkiye yer alıyor. AB içindeki belge trafiğini kolaylaştıran AB Tüzüğü 2016/1191 ise yalnızca bir AB ülkesinde düzenlenip başka bir AB ülkesinde sunulan belgeler için geçerlidir; Almanya ile Türkiye arasında uygulanmaz. Bu yüzden iki ülke arasında apostil veya çok dilli CIEC belgeleri kullanılır.
Almanya'da apostil nereden alınır?
Federal Dışişleri Bakanlığı'na göre yetkili makam belgenin türüne ve eyalete göre değişir. Kural olarak:
| Belge türü | Apostil veren makam (kural olarak) |
|---|---|
| İdari belgeler (örneğin nüfus belgeleri / Personenstandsurkunden, ikamet belgeleri / Meldebescheinigungen) | Regierungspräsidium veya Bezirksregierung; bölge yönetimi olmayan eyaletlerde eyalet İçişleri Bakanlığı; Berlin'de LABO; Bremen ve Hamburg'da İçişleri Senatörlüğü/Dairesi; Aşağı Saksonya'da emniyet müdürlükleri (Polizeidirektionen); Renanya-Pfalz'da Trier'deki ADD; Saksonya'da eyalet müdürlükleri (Landesdirektionen) |
| Mahkeme ve noter belgeleri | Landgericht (bazı durumlarda Amtsgericht) başkanlığı |
| Okul ve üniversite belgeleri | Kural olarak idari belgelerle aynı makam; bazı eyaletlerde farklı bakanlıklar |
| Federal makam belgeleri (örneğin Federal Adalet Dairesi'nin adli sicil belgesi / Führungszeugnis) | Federal Dışişleri Dairesi (Bundesamt für Auswärtige Angelegenheiten, BfAA) |
BfAA, yalnızca federal makamların (federal bakanlıklar, Federal Adalet Dairesi, federal mahkemeler) düzenlediği belgelere apostil verdiğini, eyalet belgelerinde (örneğin nüfus belgeleri) eyalet makamının, mahkeme belgelerinde ilgili Landgericht'in yetkili olduğunu vurguluyor. Federal Dışişleri Bakanlığı, emin olmayanlara belgeyi düzenleyen kuruma yetkili makamı sormalarını öneriyor. Ücretler eyalet mevzuatına göre belirlenir.
Türkiye'de apostil nereden alınır?
T.C. Dışişleri Bakanlığı'nın tasdik bilgilendirmesine göre Türkiye'de valilikler ve kaymakamlıklar apostil düzenlemeye yetkilidir. Bakanlığın tasdik bilgilendirmesi, en sık yaşanan tereddüdün apostilli belgenin Bakanlıkta ayrıca tasdik ettirilmek istenmesi olduğunu belirtiyor: Apostil edilmiş evrak Bakanlıkça tasdik edilemiyor; bu belge, Apostil Sözleşmesi'ne taraf ülkelerin makamlarında doğrudan işleme konulabiliyor. Türkiye'nin Lahey Konferansı'na bildirdiği bilgilere göre adli belgeler (örneğin mahkeme kararları) için yetkili makam, adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu başkanlıklarıdır; idari belgeler için valilikler ve kaymakamlıklar yetkilidir.
Apostile gerek olmayan belgeler: Çok dilli nüfus kayıt örnekleri
Almanya ve Türkiye, Uluslararası Nüfus Komisyonu'nun (CIEC) 8 Eylül 1976 tarihli Viyana Sözleşmesi'ne taraftır. Federal Dışişleri Bakanlığı'na göre bu sözleşmeye göre düzenlenen çok dilli doğum, evlilik ve ölüm kayıt örnekleri taraf ülkelerde her türlü onay işleminden muaftır. Türkiye'deki işlemler için hangi belgenin istendiğini ilgili Türk dış temsilciliğinden öğrenebilirsiniz. Bakanlığa göre iki ülke ayrıca evlenme ehliyet belgesi (Ehefähigkeitszeugnis) için çok dilli formu öngören 1980 tarihli CIEC sözleşmesine de taraftır.
Almanya'da doğan çocukların vatandaşlığı için ilgili rehberimize, evlilik işlemleri için Standesamt ve Türk konsolosluğunda evlilik yazımıza bakabilirsiniz.
Tercümeler: Apostil tercümeyi kapsamaz
Federal Dışişleri Bakanlığı'na göre tercümeler resmî belge değil, bilirkişi hizmeti sayılır. Yeminli veya onaylı bir tercümanın onay şerhi de tercümeyi resmî belgeye dönüştürmez; bu nedenle apostil ve onay işlemleri tercümelere uygulanmaz. Ancak yetkili mahkeme başkanı tercümanın tanınmış bilirkişi olduğunu doğrulayabilir veya imzasını onaylayabilir. Bir tercümenin başka ülkede kabul edilip edilmediği, belgenin kullanılacağı ülkenin hukukuna bağlıdır.
Almanya'da mahkemelerce yeminli veya yetkilendirilmiş tercümanlar, eyalet adalet idarelerinin ortak veri tabanında (justiz-dolmetscher.de) aranabilir. Tercümenin kim tarafından ve hangi aşamada yapılması gerektiğini belgeyi talep eden kurum belirler; bunu önceden sormanız en güvenlisidir. Diploma denkliği için diploma denkliği rehberimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Türkiye'de kullanacağım Alman doğum belgesine apostil gerekir mi?
Tek dilli bir Alman resmî belgesinin Türkiye'de kullanılabilmesi için onay apostil yoluyla yapılır; hangi belgenin istendiğini ilgili Türk makamı belirler. CIEC sözleşmesine göre düzenlenmiş çok dilli doğum kayıt örneği ise her türlü onaydan muaftır.
Almanya'da apostili kim verir?
Belgenin türüne ve eyalete göre değişir: idari belgeler için çoğunlukla Regierungspräsidium veya Bezirksregierung, mahkeme ve noter belgeleri için Landgericht başkanlığı, federal belgeler için BfAA.
Türkiye'den gelen belgeye nerede apostil alınır?
İdari belgeler için valilikler ve kaymakamlıklar, mahkeme kararları gibi adli belgeler için adalet komisyonu başkanlıkları yetkilidir.
Tercümeye apostil alınabilir mi?
Hayır. Tercümeler resmî belge sayılmadığından apostil verilmez. Gerekirse mahkeme başkanı tercümanın imzasını onaylayabilir.
Apostil belgenin içeriğini doğrular mı?
Hayır. Apostil yalnızca imzanın, imzalayanın sıfatının ve mührün gerçekliğini onaylar.
İlgili yazılar: Türkiye'den akraba ziyareti: Schengen vizesi ve taahhütname
Kaynaklar
- HCCH – Status table: Apostille Convention (5 October 1961)
- Auswärtiges Amt – Staaten, für die die Apostille erteilt wird
- Auswärtiges Amt – Internationaler Urkundenverkehr
- Bundesamt für Auswärtige Angelegenheiten – Deutsche Apostille für Urkunden
- T.C. Dışişleri Bakanlığı – Tasdik bilgilendirme
- HCCH – Apostille Questionnaire 2021, Antworten der Republik Türkei (zuständige Behörden; Stand: 2021)
- Europäisches Justizportal – Öffentliche Urkunden (Verordnung (EU) 2016/1191)
- Gemeinsames Dolmetscher- und Übersetzerverzeichnis der Länder
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Dieser Inhalt dient der allgemeinen Information und ersetzt keine Rechtsberatung.
Son kontrol / Zuletzt geprüft: 21.11.2026


