Dosya inceleme talebi (Akteneinsicht): SGB X § 25 ve örnek dilekçe

Tarih:

Paylaş:

Son güncelleme: 21.11.2026

Sosyal bir makamın (örneğin Jobcenter, sağlık kasası veya bakım kasası) sizinle ilgili dosyasına bakmak istiyorsanız, talep Sosyal Kanun Kitabı X § 25'e dayanabilir. Bu yazı, hakkın kapsamını, sınırlarını ve bir Almanca örnek dilekçeyi açıklar. Bu, Art. 15 DSGVO'daki genel bilgi alma (Auskunft) hakkından ayrı bir yoldur. Jobcenter kararlarına itiraz için ayrı bir şablon vardır; dosya incelemesi itirazın yerini tutmaz. Temel güvence bağlamı için Grundsicherungsgeld (eski adıyla Bürgergeld) rehberi, engellilik dosyası için ağır engellilik ve Schwerbehindertenausweis yazısına bakabilirsiniz.

Kısaca

Sosyal idare usulünde taraf (Beteiligte), hukuki çıkarlarını ileri sürmek veya savunmak için gerektiği ölçüde dosyayı inceleyebilir (SGB X § 25 Abs. 1). Karar taslakları, işlem bitene kadar bu hakkın dışındadır. Bu şablon dosya incelemesi (Akteneinsicht) içindir; kişisel verilere ilişkin bilgi alma (Auskunft) Art. 15 DSGVO / SGB X § 83 kapsamındadır ve ilk kopyası kural olarak ücretsizdir. § 25'te kopya için makam uygun gider talep edebilir (Abs. 5).

Hakkın kapsamı ve sınırları

Makam, taraflara, o işlemi ilgilendiren dosyayı, bu bilginin hukuki çıkarlarını ileri sürmek veya savunmak için gerekli olduğu ölçüde göstermek zorundadır (SGB X § 25 Abs. 1 Satz 1). İnceleme kural olarak dosyayı tutan makamda yapılır; tek tek durumlarda başka bir makamda veya yurt dışında diplomatik/konsolosluk temsilciliğinde de yapılabilir (Abs. 4).

İdari işlem sonuçlanıncaya kadar karar taslakları ve bunları doğrudan hazırlayan çalışmalar gösterilmek zorunda değildir (Abs. 1 Satz 2). Tarafların veya üçüncü kişilerin korunmaya değer çıkarları nedeniyle gizlenmesi gereken kısımlarda makam izin vermek zorunda değildir (Abs. 3).

Sağlık verilerinde makam içeriği bir hekim aracılığıyla iletebilir; orantısız, özellikle sağlık yönünden bir zarar korkusu varsa bunu yapması gerekir. Kişilik gelişimini etkileyebilecek bilgilerde, uygun nitelikte bir memur da aracılık edebilir. Abs. 1'deki hak bu düzenlemeyle kısıtlanmaz (Abs. 2).

İncelemenin izin verildiği ölçüde taraf, kendisi alıntı veya suret çıkarabilir ya da makamdan fotokopi isteyebilir. Elektronik dosyada makam, çıktı, ekranda gösterme, elektronik belge verme veya dosyaya elektronik erişim yollarından birini kullanabilir. Makam, giderlerinin uygun ölçüde karşılanmasını isteyebilir (Abs. 5). Şablonda, kopya üretilmeden önce bu giderlerin bildirilmesini istemeniz için bir cümle vardır.

SGB X § 25, makamın başvuruyu kaç günde karara bağlayacağına dair genel bir süre içermez. Bu yazıda böyle bir gün sayısı uydurulmamıştır.

Akteneinsicht ve Art. 15 DSGVO / SGB X § 83

Bu şablon, bir sosyal idare işleminde taraf olarak dosya incelemesi (SGB X § 25) içindir. Bundan ayrı olarak, ilgili kişinin kendisi hakkında işlenen kişisel verilere dair bilgi alma hakkı vardır (Art. 15 DSGVO). Sosyal verilerde SGB X § 83, bu hakkı bazı durumlarda sınırlar ve başvurunun nasıl işleneceğini tamamlar; Art. 15'in yerine geçmez.

Art. 15 kapsamındaki ilk kopya kural olarak ücretsizdir (Art. 15 Abs. 3, Art. 12 Abs. 5 DSGVO); açıkça temelsiz veya aşırı (örneğin tekrarlayan) taleplerde makul bir ücret veya ret söz konusu olabilir. SGB X § 25'teki dosya kopyaları için ise makam uygun gider isteyebilir (Abs. 5). İki yolu karıştırmayın: bu dilekçe § 25'e dayanır. Genel bilgi alma talebi için ayrı bir şablon vardır.

Örnek dilekçe

Örnek dilekçe (Almanca şablon)

[Vor- und Nachname]
[Straße und Hausnummer]
[Postleitzahl Ort]

[Name der Behörde, zum Beispiel Jobcenter, Krankenkasse oder Pflegekasse]
[Straße und Hausnummer]
[Postleitzahl Ort]

[Ort], den [Datum]

Antrag auf Akteneinsicht nach § 25 SGB X
Aktenzeichen: [Aktenzeichen]

Sehr geehrte Damen und Herren,

ich bin Beteiligte/Beteiligter in dem Verfahren [Gegenstand des Verfahrens] unter dem Aktenzeichen [Aktenzeichen].

Hiermit beantrage ich Einsicht in die das Verfahren betreffenden Akten, soweit deren Kenntnis zur Geltendmachung oder Verteidigung meiner rechtlichen Interessen erforderlich ist (§ 25 Abs. 1 SGB X).

Ich bitte um Mitteilung, wann und in welcher Form (vor Ort oder durch Überlassung von Kopien bzw. elektronischen Dokumenten) die Einsicht möglich ist. Soweit Ablichtungen oder Kopien angefertigt werden, bitte ich um vorherige Information über die angemessenen Auslagen (§ 25 Abs. 5 SGB X).

Bitte bestätigen Sie den Eingang dieses Antrags schriftlich.

Mit freundlichen Grüßen

[handschriftliche Unterschrift]
[Vor- und Nachname in Druckbuchstaben]

Bu cümleler ne anlama gelir?

„Antrag auf Akteneinsicht nach § 25 SGB X“
Talebin kanuni dayanağını ve dosya numarasını başlıkta gösterirsiniz. Bu, Art. 15 DSGVO'daki Auskunft başvurusu değildir.

„ich bin Beteiligte/Beteiligter in dem Verfahren …“
Dosyanın tarafı olduğunuzu ve hangi işlem olduğunu belirtirsiniz. Kararda veya yazışmadaki tanımları kullanın.

„soweit deren Kenntnis zur Geltendmachung oder Verteidigung meiner rechtlichen Interessen erforderlich ist“
Kanunun ölçütünü tekrarlarsınız: inceleme, hukuki çıkarlarınızı ileri sürmek veya savunmak için gerekli olduğu ölçüde istenir.

„angemessenen Auslagen“
Kopya veya çıktı üretilecekse, uygun giderlerin önceden bildirilmesini istersiniz (SGB X § 25 Abs. 5). Art. 15'teki ilk kopyanın ücretsizliği bu § 25 talebine kendiliğinden taşınmaz.

İndirme

Aşağıdaki dosyalar yalnızca yukarıdaki Almanca şablonu içerir (Türkçe açıklama yoktur).

Göndermeden önce

Kontrol listesi

  • Makamın adı ve aktenzeichen mevcut yazışmadan aktarıldı.
  • İşlemin konusu kısa ve doğru tanımlandı; taraf olduğunuz bir dosya söz konusu.
  • Talep, SGB X kapsamındaki bir sosyal makama yöneliyor (veya başka bir idarede farklı usul olabileceği dikkate alındı).
  • Akteneinsicht (§ 25) ile Art. 15 DSGVO / SGB X § 83 kapsamındaki Auskunft서로 karıştırılmadı.
  • Bir kopya ve gönderim kaydı saklanıyor.
  • Bu başvurunun, varsa ayrıca yapılması gereken itiraz süresini kendiliğinden durdurmadığı unutulmadı.

Jobcenter kararının kendisine itiraz için ayrı bir örnek dilekçe vardır. Temel güvence için Grundsicherungsgeld (eski adıyla Bürgergeld) rehberi, GdB kararı bağlamı için ağır engellilik ve Schwerbehindertenausweis yazısına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kim dosya inceleyebilir?

Sosyal idare usulünde makam, bir işleme taraf olan kişilere (Beteiligte), hukuki çıkarlarını ileri sürmek veya savunmak için gerekli olduğu ölçüde, o işlemi ilgilendiren dosyaya inceleme izni vermek zorundadır (SGB X § 25 Abs. 1 Satz 1). Taraf olmayan üçüncü kişiler bu maddeye dayanamaz.

Bu hak, DSGVO'daki bilgi alma hakkıyla aynı mıdır?

Hayır. Bu şablon, devam eden (veya ilgili) bir sosyal idare işleminde taraf olarak dosya incelemesi (Akteneinsicht, SGB X § 25) içindir. Kişisel veya sosyal verilerinize ilişkin genel bilgi alma hakkı (Auskunft) ayrıdır ve Art. 15 DSGVO'ya dayanır; sosyal verilerde SGB X § 83 bu hakkı sınırlar ve usulünü tamamlar. Art. 15 kapsamındaki ilk kopya kural olarak ücretsizdir (Art. 15 Abs. 3, Art. 12 Abs. 5 DSGVO). § 25'teki kopyalar için makam uygun gider isteyebilir (SGB X § 25 Abs. 5).

Karar taslaklarını da görebilir miyim?

Hayır. İdari işlem sonuçlanıncaya kadar, karar taslakları ve bunları doğrudan hazırlayan çalışmalar bu haktan muaftır (SGB X § 25 Abs. 1 Satz 2). Ayrıca, tarafların veya üçüncü kişilerin korunmaya değer sırları varsa makam inceleme izni vermek zorunda değildir (Abs. 3).

Sağlık verileri nasıl gösterilir?

Dosyada bir tarafın sağlık durumuna ilişkin bilgiler varsa, makam içeriği bir hekim aracılığıyla iletebilir. İncelemenin orantısız bir zarar, özellikle sağlık zararı doğuracağı korkusu varsa, içeriği bir hekim aracılığıyla iletmesi gerekir (SGB X § 25 Abs. 2). Abs. 1'deki hak bu yolla ortadan kalkmaz (Abs. 2 Satz 4).

Makamın karar vermesi için yasal bir süre var mı?

SGB X § 25, başvurunun ne kadar sürede sonuçlandırılacağını belirleyen genel bir karar süresi koymaz. Bu yazıda uydurma bir gün sayısı verilmemiştir. Başvuruda ne zaman ve hangi biçimde (yerinde veya kopya / elektronik belge) inceleme yapılabileceğinin bildirilmesini isteyebilirsiniz.

Jobcenter dışındaki makamlar için de bu şablon geçerli midir?

Şablon sosyal idare usulüne (SGB X § 25) göredir. Jobcenter, sağlık kasası, bakım kasası veya benzeri sosyal makamlar bu kapsamdadır. Diğer idareler için genel idari usulde VwVfG § 29 veya eyalet hukuku uygulanabilir; bu yazıda eyalete özgü süre veya şekil uydurulmamıştır.

Kaynaklar

Bu örnek metin genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Diese Vorlage ersetzt keine Rechtsberatung.

Son kontrol / Zuletzt geprüft: 21.11.2026

spot_img

İlgili yazılar

Boyasız teslim edilen evde tadilat yükümlülüğü

Son güncelleme: 21.11.2026 Redaksiyon açıklıyor Bu yazı bir uzman görüşü değildir; gazetta Redaksiyonu'nun bir mahkeme kararını/kanunu açıklamasıdır. Kira sözleşmelerindeki boya ve...

Çalışma süresinin kaydı: Federal İş Mahkemesi'nin 2022 kararı

Son güncelleme: 21.11.2026 Redaksiyon açıklıyor Bu yazı bir uzman görüşü değildir; gazetta Redaksiyonu'nun bir mahkeme kararını/kanunu açıklamasıdır. Federal İş Mahkemesi 13...

Yıllık izin kendiliğinden yanmaz: Mahkeme kararları

Son güncelleme: 21.11.2026 Redaksiyon açıklıyor Bu yazı bir uzman görüşü değildir; gazetta Redaksiyonu'nun bir mahkeme kararını/kanunu açıklamasıdır. Federal İzin Kanunu (BUrlG)...

Eş birleşiminde dil şartı ve Adalet Divanı'nın Doğan kararı

Son güncelleme: 21.11.2026 Redaksiyon açıklıyor Bu yazı bir uzman görüşü değildir; gazetta Redaksiyonu'nun bir mahkeme kararını/kanunu açıklamasıdır. Almanya'da yaşayan bir Türk...