Son güncelleme: 22.11.2026
Yürürlükteki bir kira sözleşmesinde ev sahibi kirayı nasıl yükseltebilir? Kanun, emsal kira (ortsübliche Vergleichsmiete) tavanına kadar bir artış için 558. maddeyi koyar; üç yıl içinde yüzde 20, bazı bölgelerde yüzde 15 tavanı (Kappungsgrenze) vardır. Bu yazı, o yolu resmî metne ve Federal İnşaat ve Konut Bakanlığı'nın (BMWSB) açıklamasına dayanarak anlatır. Kademeli veya endeksli kira ile yeni sözleşmedeki kira freni ayrı kurallardır. Somut dairenizin yeni tutarı burada hesaplanmaz.
Kısaca
Alman Medeni Kanunu'nun (BGB) 558. maddesine göre ev sahibi, artışın yürürlüğe gireceği tarihte kira 15 aydır değişmemişse ve son kira artışından en az bir yıl geçmişse, kiracının emsal kiraya kadar artışa onay vermesini isteyebilir. Modernizasyon ve işletme gideri artışları (559–560. maddeler) bu sürelerde hesaba katılmaz. Emsal kira, aynı veya karşılaştırılabilir bir belediyede, benzer nitelikteki konutlar için son altı yılda kararlaştırılan veya (560. madde hariç) değiştirilen olağan bedellerden oluşur. Üç yıl içinde artış, 559 ve 560. madde artışları hariç, kural olarak yüzde 20 oranını aşamaz; konut arzının yetersiz sayıldığı ve eyalet yönetmeliğiyle belirlenmiş yerlerde tavan yüzde 15'tir. Sözleşme ve teslim için ev kiralama rehberimize bakabilirsiniz.
Hangi artış bu yazının konusudur?
Bu yazı, mevcut sözleşmede 558. maddedeki emsal kira artışını anlatır. Kademeli kira (Staffelmiete, § 557a) ve endeksli kira (Indexmiete, § 557b) sözleşmede önceden kararlaştırılır; ev kiralama rehberimizde özetlenmiştir. Modernizasyon yansıması (§ 559) ve işletme gideri değişikliği (§ 560) ayrı kurallardır ve 558. maddedeki üç yıllık tavana sayılmaz. Yeni sözleşmenin başındaki kira freni (Mietpreisbremse, § 556d) de bu yazının konusu değildir.
Yan giderler faturası kira artışından ayrıdır; onu yan giderler yazımızda anlattık. Konut yardımını Wohngeld rehberimizde özetledik. Net kira kavramı için sözlükte Kaltmiete maddesine bakabilirsiniz.
Emsal kira ve kira endeksi (Mietspiegel)
558. maddenin 2. fıkrası emsal kirayı, konutun türü, büyüklüğü, donanımı, niteliği, konumu ve enerji donanımı bakımından karşılaştırılabilir konutların son altı yıldaki olağan bedelleri olarak tanımlar. Kanunla veya teşvik kararıyla kira tavanı bağlanmış konutlar bu karşılaştırmanın dışındadır.
Kira endeksi, eyalet hukukuna göre yetkili makam ya da kiralayan ve kiracı temsilcileri tarafından birlikte hazırlanan veya kabul edilen emsal kira özetidir. Asıl kullanım alanı, yasal artış usulüdür. Endeksin bulunmadığı yerlerde ev sahibi, kanunda sayılan başka gerekçelendirme yollarına başvurabilir (558a madde).
Tavan (Kappungsgrenze)
558. maddenin 3. fıkrası: 1. fıkradaki artışlarda kira, 559 ve 560. madde artışları hariç, üç yıl içinde yüzde 20'den fazla artamaz. Halkın uygun şartlarda kiralık konutla yeterli biçimde karşılanmasının bir belediyede veya belediye bölümünde özel olarak tehlikede olduğu ve bu yerlerin 3. cümleye göre belirlendiği hâllerde oran yüzde 15'tir. Eyalet hükümetleri bu yerleri, her seferinde en fazla beş yıl için yönetmelikle tespit edebilir. Hangi kentlerin listede olduğu, ilgili eyaletin yürürlükteki yönetmeliğinden öğrenilir; bu yazıda güncel bir kent listesi yayımlanmaz.
Talep nasıl yapılır, kiracı ne yapabilir?
558a madde, artış talebinin gerekçeli ve metin biçiminde (Textform) olmasını ister. Gerekçede kira endeksi kullanılıyorsa, kiracının emsal kirayı anlayabileceği veriler belirtilir. 558b maddesine göre kiracının, talebin kendisine ulaştığı ayı izleyen ikinci takvim ayının sonuna kadar düşünme süresi vardır. Onay verirse yeni kira, talebin ulaşmasından sonraki üçüncü takvim ayının başından itibaren ödenir. Bu süre içinde onay vermezse ev sahibi onay davasını izleyen üç ay içinde açmalıdır. Ev sahibi 558 veya 559. maddeye göre kira artışı isterse kiracı, bildirimin ulaştığı ayı izleyen ikinci ayın sonuna kadar sözleşmeyi olağanüstü feshedebilir; sözleşme, feshin yapıldığı aydan sonraki ikinci ayın sonunda sona erer (örnek: bildirim ocakta ulaştı, fesih martta yapıldı → sözleşme mayıs sonunda biter). Kiracı feshederse kira artışı uygulanmaz (561. madde).
558. maddenin 6. fıkrası, kiracı aleyhine sapmanın geçersiz olduğunu söyler.
Sık sorulan sorular
Ev sahibi kirayı istediği zaman yükseltebilir mi?
Hayır. 558. maddede artışın yürürlüğe gireceği tarihte kiranın 15 aydır değişmemiş olması ve artış talebinin son kira artışından en erken bir yıl sonra yapılması gerekir; 559–560. madde artışları hesaba katılmaz. Ayrıca emsal kira tavanı ve üç yıllık yüzde 20 veya 15 tavanı vardır.
Yüzde 15 tavanı her yerde geçerli midir?
Hayır. Yüzde 15, yalnızca eyalet yönetmeliğinin 558. maddenin 3. fıkrası uyarınca belirlediği, konut arzının yetersiz sayıldığı yerlerde geçerlidir. Yönetmelik en fazla beş yıllığına çıkarılır.
Modernizasyon yansıması bu tavana girer mi?
558. maddenin 3. fıkrası, 559 ve 560. madde artışlarını üç yıllık tavan hesabının dışında tutar. Modernizasyonun kendi şartları 559. maddededir.
Kira freni ile bu kural aynı şey midir?
Hayır. Kira freni yeni sözleşmenin başlangıç kirasını, 558. madde ise mevcut sözleşmede emsal kiraya yaklaştırmayı düzenler.
Kaynaklar
- BGB § 558 – Mieterhöhung bis zur ortsüblichen Vergleichsmiete (15 Monate, sechs Jahre, Kappungsgrenze 20/15 Prozent)
- BGB § 558a – Form und Begründung des Mieterhöhungsverlangens
- BGB § 558b – Zustimmung zur Mieterhöhung (Zustimmungsfrist, Klagefrist)
- BGB § 558c – Mietspiegel
- BGB § 561 – Sonderkündigungsrecht des Mieters nach Mieterhöhung
- BMWSB – FAQ Wohnungssuche und Mieterschutz (§ 558, Kappungsgrenze)
- BMWSB – Mietspiegel
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. / Dieser Inhalt dient der allgemeinen Information und ersetzt keine Rechtsberatung.
Son kontrol / Zuletzt geprüft: 22.11.2026


